Chúng ta thường nghe đài báo nói về những tác hại của chơi game nhưng liệu bạn có nhớ được những hậu quả này không? Trong thời đại công nghệ số, trò chơi điện tử trở thành một phần giải trí phổ biến, đặc biệt với học sinh, sinh viên. Không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân người chơi, việc lạm dụng game có thể dẫn đến những hệ lụy khó lường khác. Cùng tìm hiểu về tác hại của game qua bài viết dưới đây nhé!
Tác hại của chơi game đối với sức khỏe thể chất
Hậu quả của chơi game rõ ràng và dễ thấy nhất với người chơi là sự ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Đó là kết quả của việc mất cân bằng giữa chơi game và sinh hoạt hàng ngày.
Cơ thể mệt mỏi, thiếu ngủ và suy nhược
Dành thời gian chơi game quá lâu khiến người chơi thường ngồi nhiều thời gian, thức khuya, thiếu ngủ hay bỏ bữa. Đây cũng chính là một trong những biểu hiện nghiện game – khi người chơi mất kiểm soát, ưu tiên game hơn các nhu cầu cơ bản như ăn, ngủ, nghỉ ngơi. Lâu dần, điều này dẫn đến mệt mỏi, giảm năng lượng và sức đề kháng. Đặc biệt, lứa tuổi thanh thiếu niên khi chơi game bỏ bữa, ngủ ít, gây suy nhược cơ thể và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe.
Một nghiên cứu với sinh viên y khoa tại Saudi Arabia cho thấy có tới 22,7% người chơi game ngủ từ 3-5 giờ mỗi đêm và 9,2% ngủ chưa tới 3 giờ. Thực tế, chúng ta vẫn được khuyến cáo ngủ đủ 7-8 giờ/ngày. Nghiên cứu này cho thấy rõ ràng việc chơi game kéo dài làm xáo trộn giấc ngủ bình thường. Thiếu ngủ lâu ngày cũng dễ làm mất cân bằng chuyển hóa và khiến người chơi dễ mắc bệnh hơn.
Các vấn đề về thị lực và cơ xương
Ngồi lâu trước màn hình máy tính hoặc điện thoại khiến người chơi mỏi mắt, nhức đầu, thị lực giảm. Đặc biệt, khi ngồi lì trước màn hình hay nằm bấm điện thoại hàng tiếng, người chơi cũng gặp các vấn đề về lưng, cổ, vai, gáy. Đây là tác hại của việc nghiện game online mà chúng ta không thể xem thường.
Hình thành lối sống ít vận động, tăng nguy cơ béo phì
Thời gian dài chơi game khiến người chơi ít vận động, dễ tăng cân, béo phì và suy giảm thể lực. Lối sống của những người “nghiện game” là cực kỳ ít vận động, nằm lì một chỗ hay ngồi cố định hàng tiếng đồng hồ. Lâu dài, lối sống này kéo theo nhiều vấn đề sức khỏe lâu dài khác, như tim mạch hay rối loạn chuyển hóa.
Tác hại của nghiện game đối với học tập và trí tuệ
Giảm khả năng tập trung và ghi nhớ
Khi người chơi dành quá nhiều thời gian vào game, não bộ thường xuyên bị kích thích bởi hình ảnh, âm thanh và phần thưởng “nhanh” trong trò chơi. Điều này làm suy giảm khả năng tập trung vào học tập dài hạn và khả năng ghi nhớ thông tin mới. Một nghiên cứu ở Lebanon đã chỉ ra rằng những trẻ em có mức “nghiện game” cao thường có điểm nhớ thấp hơn và khó tập trung hơn so với nhóm không nghiện.
Giảm thành tích học tập và hiệu quả công việc
Vì dành thời gian cho các trò chơi điện tử, học sinh- sinh viên dễ bỏ bài tập, trễ deadline và kết quả học tập sa sút. Nhiều học sinh và sinh viên phải đối mặt với điểm số thấp, thậm chí bị cảnh cáo hoặc đình chỉ học do không hoàn thành nhiệm vụ học tập.
Thành tích học tập giảm sút chính là hậu quả của nghiện game đối với học sinh. Khi học tập bị ảnh hưởng kéo dài, người trẻ có thể bị mất động lực, giảm sáng tạo và khả năng phát triển trí tuệ bị giới hạn. Nhiều phụ huynh vô cùng lo lắng cho tương lai của con khi con mải mê với các trò chơi online.
Ảnh hưởng đến khả năng tư duy và sáng tạo
Việc dành thời gian cho game thay vì các hoạt động phát triển trí tuệ thật như: đọc sách, thể thao, học kỹ năng mới,… có thể khiến khả năng tư duy phản biện và sáng tạo bị kìm hãm. Thay vì sử dụng não bộ để giải quyết vấn đề thực tế, người chơi bị “huấn luyện” bằng các nhiệm vụ lặp lại trong game. Lâu dài, người trẻ trở nên thiếu kỹ năng giải quyết tình huống trong đời sống thực.
Tác hại của nghiện game đối với tâm lý
Tác hại của nghiện game online mà nhiều người không lường được đó chính là những ảnh hưởng về mặt tâm lý.
Tâm lý dễ căng thẳng, lo âu và trầm cảm
Khi trò chơi không còn là giải trí mà trở thành “thức ăn” tinh thần, người chơi sẽ trải qua trạng thái lo âu, bực bội khi bị ngắt kết nối hoặc không đạt được thành tích trong game. Khi chiến thắng, vượt cấp thì họ vui mừng phấn khởi. Khi thua cuộc, họ ủ rũ, tức giận hay thậm chí xả tức lên mọi người và mọi vật xung quanh.
Kết luận của một nghiên cứu ở trẻ em và thanh thiếu niên tại Ả Rập Xê Út cho thấy: Chơi trò chơi điện tử quá mức ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần và dẫn đến các vấn đề bao gồm lo lắng, trầm cảm và ADHD. Bởi vậy, nghiện game kéo dài có thể dẫn tới trầm cảm và nguy cơ tự hại, đặc biệt ở lứa tuổi thanh thiếu niên nhạy cảm.
Sống thu mình và lệ thuộc thế giới ảo
Người chơi game hạn chế giao tiếp ngoài đời và thế giới game trở thành “nơi chốn” chính để tìm cảm giác thành công. Bởi vậy, người chơi dần rút lui khỏi xã hội thực, sống cô lập và phụ thuộc vào cảm giác hưng phấn do game mang lại. Tác hại của trò chơi điện tử là họ mất dần khả năng tự giao tiếp, thích nghi và phát triển các mối quan hệ ngoài đời sống.
Dễ cáu gắt và bực bội
Một tác hại của nghiện game đối với học sinh điển hình là phản ứng thái quá mỗi khi bị gián đoạn chơi. Chúng ta có thể bắt gặp những đứa trẻ cáu gắt khi mẹ nhỡ làm lỡ trận game, những thanh thiếu niên cãi cha mẹ vì cấm dùng điện thoại hay những thiếu niên bỏ nhà ra đi vì gia đình không cho chơi game… Sự thiếu kiểm soát cảm xúc và mất khả năng kiên nhẫn thường dẫn tới xung đột trong gia đình, bạn bè và ảnh hưởng tâm lý người trong cuộc.
Bởi những ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của người chơi, tháng 6/2019, “chứng nghiện game” được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) bổ sung là một bệnh lý trong danh sách cập nhật phân loại bệnh quốc tế (ICD). Theo đó, người chơi game quá mức được WHO phân loại là “đối tượng có vấn đề tâm thần”.
Khiến người chơi xa rời các mối quan hệ xã hội
Xa cách bạn bè và gia đình
Thời gian chơi game dài khiến người chơi ít thời gian trò chuyện, kết nối với bạn bè, tham gia hoạt động chung với gia đình hoặc bạn học. Khi dành phần lớn cuộc sống vào thế giới ảo, họ trở nên xa cách với người thân và bạn bè. Cũng vì thế, cuộc sống của họ thiếu đi sự chia sẻ, cảm thông và đồng hành.
Tác hại của game online còn tệ hơn đó là xóa bỏ đi những kết nối thật trong đời thực: cha mẹ và con cái, bạn bè với nhau, thầy cô và học sinh,… Để rồi, thay thế bằng những mối liên hệ ảo “bạn chơi game”, “bạn leo rank”.
Tăng nguy cơ xung đột trong các mối quan hệ và mất lòng tin
Những “con nghiện game” lâu ngày dễ phát sinh ra tình trạng: nói dối về thời gian chơi game, giấu giếm khoản mua vật phẩm game hoặc bỏ bê trách nhiệm học tập/công việc dễ khiến gia đình và bạn bè mất lòng tin.
Xung đột nảy sinh khi người chơi ưu tiên game hơn các mối quan hệ thực. Con chơi game bỏ qua lời mẹ nhắc nhở, không chịu giúp cha mẹ việc nhà; học trò không làm bài tập như cô giáo yêu cầu hay trễ hẹn với bạn vì dở trận game… Từng chút, từng chút một đã tạo nên tác hại của chơi game: khoảng cách ngày càng lớn trong giao tiếp xã hội.
Ảnh hưởng xấu đến xã hội
Nguy cơ mất an toàn thông tin và tài chính
Nhiều báo đài cũng đã nhấn mạnh tác hại nghiện game online đó là về việc bảo mật thông tin và tài chính trên nền tảng số. Khi chơi game trực tuyến, đặc biệt trong các trò chơi nhiều người chơi hoặc có tính giao dịch vật phẩm, người chơi dễ bị lừa đảo, bị mất thông tin cá nhân hoặc tiêu tốn tiền mua vật phẩm ảo mà không kiểm soát. Người chơi sẽ đối mặt với nhiều rủi ro tiềm ẩn về tài chính và an ninh số cá nhân.
Hành vi bạo lực từ game ra đời thường
Nhiều trò chơi điện tử hiện nay có chứa yếu tố bạo lực và cạnh tranh khốc liệt. Nguy hiểm hơn, những trò chơi này lại thu hút lứa tuổi thanh thiếu niên. Độ tuổi “chưa chín chắn” tiếp xúc thường xuyên có thể bắt chước hành vi, lời nói thô tục hoặc có phản ứng hung hăng hơn trong đời thực.
Trầm cảm và tác động tiêu cực lên bản thân
Tác hại của chơi game gây ra hệ quả suy giảm sức khỏe, tâm lý bất ổn và xã hội bị cô lập có thể khiến người chơi rơi vào trạng thái trầm cảm, tê liệt cá nhân. Họ dễ mất định hướng, không chịu trách nhiệm với bản thân và dễ bị tổn thương trước thay đổi cuộc sống. Khi tình trạng này lan rộng, nó trở thành vấn đề xã hội cần được quan tâm nghiêm túc. Đã có nhiều tin tức cảnh báo về tình trạng trầm cảm, tự hại do dành quá nhiều thời gian chơi game, đặc biệt là nghiện game tuổi học đường.
Suy giảm đạo đức và vi phạm pháp luật
Khi nghiện game, người chơi có thể tìm cách vượt luật để “chiến thắng” hoặc có thành tích trong game như: gian lận, hack, thậm chí trộm cắp tài khoản, lòng tin, tiền của người thân để chơi game. Điều này không chỉ ảnh hưởng cá nhân mà còn đặt gánh nặng lên xã hội về mặt đạo đức và pháp luật.
Ngày càng có nhiều tin tức về hành vi bạo lực, vi phạm đạo đức, vi phạm pháp luật có liên quan đến nghiện game. Đây cũng là hồi chuông cảnh báo tới các bậc phụ huynh. Đặc biệt là những cha mẹ đang bỏ bê con cái và phó mặc cho con nghiện điện thoại, màn hình máy tính.
Làm sao để giảm thiểu những tác hại tiêu cực của nghiện game?
Có thể thấy, tác hại của game online không chỉ dừng lại ở người chơi mà còn liên quan đến các mối quan hệ, đến gia đình và tiềm ẩn nguy cơ tiêu cực cho xã hội. Bởi vậy, việc giảm thiểu những tác hại này cũng cần có sự chung tay từ gia đình và xã hội, bên cạnh sự “thức tỉnh” của chính người chơi.
Từ bản thân người chơi
Từ phía người chơi game, cần nhận thức những tác hại nghiện game và đặt ra quyết tâm để từ bỏ “thế giới ảo”. Có thể tự đưa ra giới hạn thời gian chơi và tuân thủ nghiêm ngặt. Chẳng hạn: không chơi quá 1–2 giờ mỗi ngày và tránh chơi sau 9 giờ tối. Đồng thời, dành thời gian cho học tập, sinh hoạt và các mối quan hệ đời thực.
Sự tham gia của gia đình và nhà trường
Gia đình, nhà trường cần khuyến khích và tăng cường hoạt động ngoài trời và sở thích khác. Các hoạt động như: văn hóa văn nghệ, thể thao nâng cao thể chất, đọc sách, học kỹ năng mới hoặc gặp gỡ bạn bè thực… Điều này sẽ giúp người chơi game cân bằng giữa thế giới ảo và thực.
Gia đình và nhà trường cũng có những biện pháp giám sát và định hướng phù hợp. Phụ huynh và giáo viên nên đặt ra nguyên tắc rõ ràng, đồng hành thông qua giao tiếp, quan sát thay đổi trong học tập, tâm lý và hành vi của thanh thiếu niên. Đặc biệt, chính người lớn cũng cần làm gương và có sự đồng hành. Nên tránh việc kiểm soát quá mức hay áp đặt gây phản ứng ngược.
Tuyên truyền và phối hợp từ xã hội
Xã hội cũng cần có những giải pháp truyền thông, tuyên truyền rộng rãi để giúp mọi người có nhận thức đúng đắn về hậu quả của việc chơi game. Nếu xuất hiện dấu hiệu nghiêm trọng như: mất ngủ kéo dài, trầm cảm hoặc hành vi lệ thuộc game rõ ràng; nên tìm sự hỗ trợ từ bác sĩ tâm lý hoặc chuyên gia hỗ trợ.
Sự phối hợp tổng thể từ người chơi, gia đình, nhà trường và toàn xã hội sẽ là tấm khiên vững chắc để ngăn chặn triệt để tác hại nghiện game. Đồng thời, giới trẻ cũng có lối sống lành mạnh, phát triển toàn diện tinh thần và thể chất.
Bạn đang là phụ huynh của những thanh thiếu niên, học sinh nghiện game? Bạn đang “bất lực” và lo lắng trước những tác hại của chơi game đến con em mình? Hãy tham gia ngay chương trình của Minh Trí Thành. Tại đây, cô Nguyễn Thị Lanh sẽ giúp bạn tìm được nguyên nhân gốc rễ vì sao trẻ nghiện game. Đồng thời, bạn cũng tìm được những giải pháp thiết thực để đồng hành cùng con, giúp con xây dựng những thói quen tích cực.
ĐĂNG KÝ THAM GIA MIỄN PHÍ NGAY!
