Không làm chủ được cảm xúc như “một quả bóng căng tròn” chỉ chờ chạm vào là bùng nổ. Đó là khi chị em phụ nữ dễ dàng bật khóc, nổi nóng vô cớ hoặc rơi vào trạng thái trống rỗng dù bề ngoài vẫn đang “ổn”. Không kiểm soát được cảm xúc là một hệ quả đau đớn khi phụ nữ đánh mấy kết nối sâu sắc với chính mình. Bài viết này, colanh.vn sẽ cùng bạn khám phá những lý do ẩn đằng sau sự “bùng nổ” cảm xúc và tìm lại sự cân bằng, yêu thương bản thân.
Bạn có đang trong tình trạng không làm chủ được cảm xúc?
Trong cuộc sống, không ai tránh khỏi những cảm xúc tiêu cực: buồn bã, giận dữ, thất vọng, tổn thương. Tuy nhiên, khi những cảm xúc ấy chiếm lĩnh khiến bản thân phản ứng một cách quá đà hoặc không thể kiểm soát lời nói, hành động. Đó chính là lúc chúng ta không làm chủ được cảm xúc.
Bạn có từng trải qua cảm giác chỉ vì một câu nói nhỏ của chồng mà bật khóc? Hay khi con làm sai, mình lại nổi nóng, đánh con rồi sau đó là những giờ phút hối hận, dằn vặt? Những giây phút ấy cho thấy cảm xúc đã điều khiển chúng ta, chứ không còn là ta đang làm chủ cảm xúc.
ĐỌC THÊM: 3 cách kiềm chế cảm xúc khi dạy con đơn giản mà hiệu quả
Không làm chủ được cảm xúc không phải là dấu hiệu của yếu đuối, mà là tín hiệu để bạn suy ngẫm và nhìn lại. Đó là dấu hiệu của một tâm hồn đang tổn thương, chưa được lắng nghe và chữa lành.
Khi cảm xúc bị dồn nén quá lâu, nó sẽ tìm cách “lên tiếng”; đôi khi bằng những cơn giận vô cớ, những giọt nước mắt không rõ nguyên nhân hay những ngày trống rỗng, mệt mỏi chẳng vì đâu.
2. Vì sao phụ nữ không kiểm soát được cảm xúc?
Phụ nữ thường có khả năng cảm nhận sâu sắc và nhạy cảm hơn, nhưng chính sự nhạy cảm ấy lại khiến họ dễ tổn thương nếu không hiểu rõ bản thân. Nhiều người vẫn thường đổ lỗi: do chồng nên mình mới thế, do con nên mẹ mới tức giận,…
Theo chia sẻ của Thạc sĩ tâm lý học Nguyễn Thị Lanh, nguyên nhân sâu xa của việc không làm chủ được cảm xúc không nằm ở người khác, mà nằm ở bên trong chính mình. Đó là khi ta mất kết nối với nội tâm.
Nhiều người phụ nữ từ nhỏ đã được dạy phải “chịu đựng”, “hy sinh”, “im lặng để giữ hòa khí”. Họ quen với việc sống vì người khác, cho đến một ngày không còn nhận ra cảm xúc thật của mình là gì. Cô Lanh cũng thường nhấn mạnh trong các chương trình chia sẻ của mình: Không ai có thể làm bạn tổn thương, chỉ khi bạn cho phép.
Không làm chủ được cảm xúc cũng có thể xuất phát từ những ký ức tổn thương. Có người mang theo những tổn thương từ tuổi thơ khi không được cha mẹ thấu hiểu, khi cha mẹ phớt lờ đi những cảm xúc của họ. Tất cả những điều ấy tích tụ thành một “vết nứt” trong tâm hồn, khiến họ dễ giận dữ, dễ khóc, dễ cô đơn… mà không hiểu tại sao.
Một nguyên nhân khác đến từ áp lực vai trò của người phụ nữ. Nếu như ngày xưa, phụ nữ đóng vai trò nội trợ, được dạy bảo theo các tiêu chuẩn “công – dung – ngôn – hạnh”. Phụ nữ hôm nay vừa làm mẹ, vừa làm vợ, vừa làm nhân viên, lại vừa phải “đẹp, giỏi, đảm đang”. Khi quỹ thời gian bị chiếm hết bởi công việc và trách nhiệm, họ không còn thời gian cho chính mình. Và khi không có thời gian để nghỉ ngơi, lắng nghe cảm xúc, thì sự mất kiểm soát là điều tất yếu.
3. Hậu quả khi không làm chủ được cảm xúc
Cảm xúc tiêu cực không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà còn tác động mạnh đến sức khỏe thể chất. Nhiều phụ nữ rơi vào tình trạng stress kéo dài, mất ngủ, đau đầu, rối loạn nội tiết. Lâu dần, họ dễ kiệt sức, mất động lực, và rơi vào cảm giác “sống mà như không sống”.
Chị Ngô Thị Tình (45 tuổi, Nghệ An) học viên của Học viện Minh Trí Thành cũng đã từng trải qua cảm giác này. Chị chia sẻ rằng, chị luôn sống trong trạng thái như “chỉ tồn tại”, trống rỗng và không thật sự kết nối.
Không chỉ vậy, việc không làm chủ được cảm xúc còn khiến các mối quan hệ trở nên mong manh. Trong hôn nhân, những lời nói trong lúc nóng giận có thể để lại vết thương khó lành. Trong vai trò làm mẹ, việc thường xuyên cáu gắt khiến con cái xa cách, khép mình. Dần dần, khoảng cách giữa các thành viên trong gia đình lớn lên. Và những kết nối gia đình đứt gãy, người tổn thương nhiều nhất lại chính là người phụ nữ.
Tồi tệ hơn, nhiều chị em rơi vào vòng xoáy tội lỗi: vừa tức giận, vừa tự trách bản thân vì không thể “giữ bình tĩnh”. Họ dằn vặt, cho rằng mình là người xấu, là người mẹ tệ, là người vợ thất bại. Nhưng thật ra, họ chỉ đang mất kết nối với chính mình; mất kết nối với phần tâm hồn từng rất dịu dàng, yêu thương và bình an.
4. Cách giúp phụ nữ làm chủ cảm xúc và tìm lại bình an
Điều quan trọng đầu tiên là chị em đừng phớt lờ, đừng cố gắng kìm nén cảm xúc. Hãy học cách lắng nghe nó. Cảm xúc không xấu, nó là thông điệp. Khi ta buồn, giận hay tổn thương, hãy hỏi: “Cảm xúc này đang muốn nói gì với mình?” Có thể là bạn đang quá mệt, quá cô đơn hay chỉ đơn giản là cần được yêu thương nhiều hơn.
Kết nối lại với chính mình
Cô Lanh đã từng chia sẻ rằng, một người có mối quan hệ bất hoà với người khác là do họ có mối quan hệ bất hoà với chính mình. Để chữa lành cảm xúc, cân bằng lại tinh thần, bạn cần bắt tay vào việc kết nối lại với mình.
Hãy dành ít nhất 10–15 phút mỗi ngày chỉ để ở một mình: hít thở sâu, viết ra cảm xúc hoặc đi dạo trong im lặng. Khi bạn quay về bên trong, những mớ hỗn độn dần được sắp xếp và cảm xúc trở nên cân bằng hơn.
Với câu chuyện chị Tình ở trên, chị chia sẻ rằng: Khi biết đến cô Lanh, chị đã biết rằng mình chưa biết ghi nhận chính mình, chị đã thay đổi bằng việc bắt đầu kết nối với chính mình. Khi kết nối với bản thân, chị cũng kết nối với chồng, với con sâu sắc. Khi chị tham gia leo Fansipan, chồng, con, bạn bè, đồng nghiệp đều cỗ vũ và ủng hộ chị.
Giải phóng cảm xúc một cách lành mạnh
Thay vì trút giận lên người khác, hãy chọn cách giải tỏa nhẹ nhàng hơn. Bạn có thể khóc, viết nhật ký, nghe nhạc, thiền, tập yoga… Khi cảm xúc được “xả” đúng cách, nó sẽ không còn bị kìm nén hay bộc phát bất thường. Và bạn cũng tránh việc vô tình gây ra những tổn thương tâm lý cho con, cho chồng và những người xung quanh.
Yêu thương và trân trọng bản thân
Đừng chờ ai đó làm bạn hạnh phúc, chính bạn mới giúp bạn có hạnh phúc thực sự. Bạn hãy yêu thương bản thân mình hơn bằng việc chăm sóc dinh dưỡng, tập luyện thể thao, duy trì tâm trạng vui vẻ, biết khen ngợi và ghi nhận chính mình, dù là điều nhỏ nhất. Khi phụ nữ biết yêu mình đúng cách, họ sẽ trở thành người phụ nữ hạnh phúc và thế giới quanh họ cũng trở nên dịu dàng hơn.
Nếu bạn nhận thấy mình đang loay hoay trong những cảm xúc không tên, chưa biết cách để thật sự bình an và hạnh phúc, thì “PHỤ NỮ TỈNH THỨC” chính là hành trình dành cho bạn. Chương trình giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân gốc rễ của những tổn thương cảm xúc, học cách kết nối sâu sắc với nội tâm và chữa lành những vết thương cũ để sống nhẹ nhõm, tự do hơn mỗi ngày. Đồng thời, bạn cũng học được cách thay đổi, phát triển bản thân và kết nối với các mối quan hệ xung quanh.
“Phụ nữ tỉnh thức” do Học viện Minh Trí Thành tổ chức, dưới sự dẫn dắt của cô Lanh dưới hình thức trực tuyến hoàn toàn miễn phí. Khóa K15, diễn ra từ 19:30 – 22:30 ngày 10,11,12/10/2025 tới.
Khi bạn yêu thương và hiểu mình, bạn sẽ xóa bỏ tình trạng không làm chủ được cảm xúc. Bạn sẽ tự nhiên lan tỏa năng lượng tích cực đến chồng, con và những người thân yêu.
