Vì sao cha mẹ cần định hướng học tập cho con?

Cha mẹ thường mong muốn con mình học giỏi nhưng không phải lúc nào con cũng có động lực học. Các con thường theo kiểu “thầy cô dạy gì, con học nấy” mà chưa có một định hướng học tập cụ thể. Con dễ gặp tình trạng học đối phó, học không hứng thú hoặc học trong áp lực. Vậy vì sao con cần định hướng học tập? Cha mẹ có thể làm gì để hỗ trợ con? Cùng colanh.vn tìm hiểu qua bài viết sau nhé!

1. Vì sao con cần có định hướng học tập?

1.1 Để con biết: Học để làm gì?

Ngay từ bé, nhiều cha mẹ đã truyền tải đến con rằng “Con ăn cho mẹ đi”; “Con mặc cho mẹ đi”; “Con học cho mẹ đi”. Dần dần tư duy của con sẽ trở thành: làm mọi thứ vì cha mẹ. Và trong việc học cũng vậy. Con chỉ biết học “để bố mẹ vui”, học để cha mẹ không mắng. Việc học trở thành một áp lực nặng nề cho con.

Định hướng học tập rõ ràng, con sẽ hiểu được mình học để làm gì. Con hiểu được ý nghĩa của việc học, con sẽ tự giác hơn trong học tập. Cha mẹ có thể giúp con hiểu việc học không chỉ để lấy điểm, mà còn để mở rộng hiểu biết về thế giới. Con học để phát triển kỹ năng, để giải quyết vấn đề và có nền tảng tốt cho công việc sau này.

Cha mẹ có thể giải thích các môn học sẽ liên quan và giúp ích gì đến ước mơ của con. Con dễ hiểu hơn và thấy việc học trở nên có ý nghĩa hơn. Ví dụ, con ước mơ trở thành bác sĩ thì việc học giúp con biết được các bộ phận trong cơ thế, con biết được như thế nào là bị bệnh và cách chữa cho từng bệnh ra sao. 

1.2 Chuẩn bị tốt cho tương lai

Ở từng độ tuổi khác nhau, con có những nhu cầu học tập khác nhau. Từ 0-7 tuổi, con háo hức khám phá thế giới, học để tránh xa những nguy hiểm mà con chưa biết. Ở độ tuổi 9-13 tuổi, con học cách chăm sóc bản thân, học để giúp đỡ mọi người và học để thể hiện mình. Từ 14-16 tuổi, con bắt đầu có nhu cầu thử nghiệm, khám phá và thể hiện năng lực của bản thân. Con học để “được tự do”, để rời khỏi sự “kiểm soát của cha mẹ”.

Tuy nhiên, khi cha mẹ không nắm được nhu cầu học tập đặc trưng ở từng giai đoạn, con rất dễ mất định hướng tương lai. Trẻ không biết mình học để làm gì, học cái gì là cần thiết, và học như thế nào để phục vụ cho mục tiêu dài hạn. Hệ quả là con học đối phó, chán nản, hoặc bị cuốn vào những mục tiêu ngắn hạn như điểm số, so sánh với bạn bè, mà quên mất ý nghĩa thật sự của việc học.

Định hướng học tập ở mỗi giai đoạn sẽ giúp con mở rộng hiểu biết, hiểu về bản thân và hình thành tính cách đúng đắn. Có được “tấm bản đồ học tập”, con sẽ xác định được mình cần bổ sung kiến thức và trau dồi kỹ năng gì để đạt được mục tiêu dài hạn.

Chẳng hạn, nếu con muốn trở thành y tá, con cần học tốt các môn hóa học, sinh học. Nếu con muốn trở thành MC, con cần học tốt văn, ngoại ngữ và trau dồi kỹ năng giao tiếp. Khi có định hướng rõ ràng, con sẽ học với mục tiêu cụ thể, chủ động và có động lực hơn – đó chính là nền tảng giúp con có định hướng tương lai và tự tin bước đi trên con đường của mình.

Đọc thêm: 4 điều quan trọng cha mẹ nên làm để giúp con xây dựng tương lai

1.3 Tạo động lực cho con

Một hành trình tri thức phù hợp với khả năng và sở thích của mình, con sẽ có động lực để cố gắng. Cha mẹ cũng không phải nhắc nhở: Con học đi, con làm bài đi, con làm bài test đi,… Con biết rõ mình cần học gì, học để đạt được điều gì, con sẽ có tinh thần tự giác hơn.

Ngược lại, không xác định được “con đường tri thức”, con dễ bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Chẳng hạn: Vì nghe theo ý cha mẹ, con tham gia lớp học thêm Toán. Con chỉ biết cắp sách đến lớp học, có bài khó không giải được con sẽ bỏ qua. Hoặc có thể con chép bài của bạn, tham khảo sách giải để làm bài đối phó.

Có thể thấy, định hướng học tập có vai trò quan trọng để chính bản thân con biết mình học để làm gì. Con cũng hiểu được con cần trang bị kiến thức, kỹ năng nào và có động lực theo đuổi mục tiêu học tập của mình. Có định hướng phù hợp, con có tương lai phát triển và vững chắc hơn.

Tham khảo: Con lười học ham chơi phải làm sao

2. Sai lầm phổ biến khi cha mẹ định hướng học tập cho con

Trong hành trình định hướng học tập cho con, nhiều cha mẹ vô tình mắc phải những sai lầm khiến con ngày càng xa rời mục tiêu thật sự của mình. Một trong những sai lầm phổ biến nhất là áp đặt ước mơ của cha mẹ lên con. Cha mẹ thường nghĩ rằng con nên đi theo con đường mà mình từng mong muốn hoặc cho rằng ngành nghề đó “ổn định”, “có tương lai”, nhưng quên rằng mỗi đứa trẻ là một cá thể khác biệt, có ước mơ, sở thích và năng lực riêng. Việc ép buộc con đi theo định hướng có sẵn dễ khiến con học trong mệt mỏi, mất động lực và thậm chí phản kháng ngầm.

Bên cạnh đó, so sánh con với người khác là một lỗi rất thường gặp. Mỗi lần nghe câu “Sao con không được như bạn A, bạn B?”, trẻ không chỉ cảm thấy tự ti mà còn dần tin rằng mình “không đủ tốt”, “không thể cố gắng hơn”. Khi cảm xúc không được lắng nghe, con sẽ thu mình lại, mất đi sự kết nối với cha mẹ và coi việc học như một gánh nặng thay vì niềm vui.

Một sai lầm nữa là định hướng theo xu hướng xã hội mà không dựa trên bản chất cá nhân của con. Nhiều phụ huynh chọn ngành học “hot”, theo phong trào, sợ con tụt hậu, nhưng lại không nhìn vào năng lực, tính cách và niềm yêu thích của con. Hệ quả là trẻ có thể học giỏi nhưng không hạnh phúc, thành công nhưng không trọn vẹn.

Vì vậy, điều quan trọng nhất không phải là ép con đi theo khuôn mẫu, mà là đồng hành, thấu hiểu và khai mở. Định hướng học tập đúng nghĩa không phải là chỉ đường, mà là giúp con tìm ra con đường của chính mình, nơi con được sống là chính mình và phát huy hết tiềm năng vốn có

3. Cha mẹ cần làm gì để con có định hướng học tập đúng đắn

Để tránh khỏi con không có định hướng học tập và tìm ra định hướng học tập cho con là cả một sự đồng hành, không phải là “vẽ đường” sẵn cho con mà là cùng con tìm ra định hướng. Xây dựng “tấm bản đồ” học tập cần dựa trên sở thích, mong muốn của con và phù hợp với khả năng của con.

Cha mẹ nên dành thời gian để lắng nghe con, hiểu con thích gì, con muốn gì, để biết con có thế mạnh và năng lực gì. Đừng vội đóng khung con khi thấy con có một vài biểu hiện gì nổi trội. Con không làm được toán, đừng vội gán mác cho con là kém cỏi – có thể con phù hợp với các định hướng nghệ thuật. Theo lý thuyết đa trí thông minh của Howard Gardner, có tới 8 dạng năng lực: năng lực tư duy, năng lực ngôn ngữ, năng lực biểu diễn, năng lực âm nhạc, năng lực thị giác, năng lực tương tác, năng lực nội tâm và năng lực thiên nhiên.

Có thể bắt đầu bằng việc: con thích học môn gì nhất, con muốn môn học này đạt thành tích gì, năm nay con nghĩ mình được điểm tổng kết là bao nhiêu,… Kết hợp từ nhu cầu và năng lực của con, cha mẹ có thể tư vấn cho con một định hướng phù hợp.

Cha mẹ cũng nên khuyến khích tạo môi trường học tập tích cực và khuyến khích con tự học. Chẳng hạn: giúp con có góc học tập đủ ánh sáng, yên tĩnh và ngăn nắp. Dẫn con đi nhà sách, cùng con chọn những quyển sách phù hợp. Nếu được, cha mẹ có thể cùng thảo luận về các kiến thức của môn học con yêu thích; cùng con tham gia các hoạt động trải nghiệm.

KHÁM PHÁ: 6 Cách tạo hứng thú học tập cho trẻ giúp con ham học

Định hướng học tập đóng vai trò quan trọng cho con đường học thức và cả tương lai của con sau này. Việc loay hoay để xây dựng định hướng cho con là điều mà rất nhiều cha mẹ gặp phải.

Hiểu được điều này, Học viện Minh Trí Thành đã thiết kế một chương trình đặc biệt: “Cha mẹ tỉnh thức” – Nơi các bậc cha mẹ cùng đối diện với vấn đề mình gặp phải. Cha mẹ mất kết nối với con, cha mẹ không biết định hướng cho con,… tất cả sẽ được chuyên gia lý giải nguyên nhân gốc rễ của vấn đề.

Qua chương trình, cha mẹ cũng học được cách giao tiếp hiệu quả với con, kết nối với con. Từ đó, cha mẹ có thể đồng hành cùng con xây dựng định hướng học tập phù hợp nhất.

ĐĂNG KÝ THAM GIA MIỄN PHÍ