Khi con lên 4, không ít cha mẹ than phiền rằng con bướng bỉnh, không nghe lời cha mẹ và hay nổi nóng. Lúc này cha mẹ thường không đủ kiên nhẫn, quát mắng con, kệ con hay thậm chí là dùng “quy tắc bàn tay phải”. Nhưng thực tế, sự bướng bỉnh nhiều khi không xuất phát từ tính cách của con. Mà có thể đến từ sai lầm trong cách dạy con lên 4 của cha mẹ. Hiểu được điều này, cha mẹ sẽ có cách đồng hành với con nhẹ nhàng và tích cực hơn.
Những sai lầm của cha mẹ trong nuôi dạy trẻ 4 tuổi
Yêu thương… một cách nuông chiều
Với tâm lý con còn bé mà, con đã biết gì đâu – nhiều cha mẹ nghĩ rằng đó là cách thể hiện tình yêu. Nhưng sự nuông chiều quá mức lại chính là “lưỡi dao” vô hình tạo ra những bất cập trong tính cách của con. Khi mọi yêu cầu đều được đáp ứng, con sẽ hình thành thói quen đòi hỏi, thiếu kiên nhẫn và dễ tức giận khi không được thỏa mãn.
Cha mẹ có nhận ra rằng, mỗi lần con khóc, cha mẹ lại vội vàng mua ngay một món đồ chơi mới để dỗ dành con. Những lần khác, nếu cha mẹ không vỗ về hay có “phần thưởng” bù vào thì con khóc to hơn và lâu hơn.
Chính sự yêu thương và nuông chiều quá mức đã giúp con nhanh chóng học được cách “dùng nước mắt” để đạt được mục đích. Lâu dần, con sẽ trở nên bướng bỉnh và khó hợp tác hơn trong những tình huống không vừa ý.
KHÁM PHÁ NGAY: Cách dạy con trai bướng bỉnh của bậc cha mẹ thông thái
“Yêu cho roi cho vọt” – Quá nghiêm khắc và áp đặt
Khác với cha mẹ ở trên, một số cha mẹ lại lựa chọn cách dạy con 4 tuổi theo sự nghiêm khắc tuyệt đối. Các con thường phải lắng nghe những yêu cầu từ cha mẹ, những câu nói mang tính mệnh lệnh: “Con phải nghe lời cha mẹ”; “Con không được cãi”. Thậm chí nhiều cha mẹ còn dùng đòn roi để con sợ hãi và nghe lời. Nhưng “thương cho roi cho vọt” theo kiểu này lại để lại tổn thương tâm lý sâu sắc cho con.
Lên 4 tuổi, con biết học cách biểu đạt cảm xúc và giao tiếp. Khi bị áp đặt liên tục, các con có thể trở nên thu mình, rụt rè hoặc phản kháng dữ dội hơn. Những mệnh lệnh và đòn roi đều không phải là con đường dẫn đến sự phát triển lành mạnh cho trẻ.
Thiếu sự đồng hành và quan tâm
Trong cuộc sống bận rộn, không ít cha mẹ vô tình bỏ qua việc dành thời gian cho con. Ở nhiều gia đình, con gặp giúp việc còn nhiều hơn gặp cha mẹ. Nhiều cha mẹ nghĩ rằng mình đang kiếm tiền để con có tương lai tốt hơn và con “tự lớn rồi sẽ ngoan”.
Tuy nhiên, trẻ 4 tuổi rất cần cha mẹ đồng hành để học những kỹ năng sống cơ bản như chia sẻ, chào hỏi hay quản lý cảm xúc. Khi thiếu sự quan tâm, con dễ tìm kiếm sự chú ý bằng những hành vi tiêu cực như khóc lóc, làm nũng hay cố tình bướng bỉnh. Những hành vi ấy đôi khi chỉ là “tiếng kêu cứu” của một tâm hồn mong manh có những tổn thương. Là cách con thể hiện sự mong muốn được cha mẹ nhìn thấy và yêu thương.
Cha mẹ không làm gương
Trẻ 4 tuổi là những “tấm gương phản chiếu” sống động nhất của cha mẹ. Nếu cha mẹ thường xuyên lớn tiếng, thiếu kiên nhẫn hay không giữ lời hứa, con cũng sẽ lặp lại những hành vi đó.
Nhiều cha mẹ ngạc nhiên khi thấy con hay quát em hay con nói được những câu chửi bậy. Chính cha mẹ cũng quên rằng, mình hay to tiếng và chửi bậy khi tức giận. Cách dạy con lên 4 tuổi hiệu quả nhất không nằm ở những lời nói sáo rỗng mà ở chính những hành động mà cha mẹ thể hiện mỗi ngày.
Theo thạc sĩ tâm lý học Nguyễn Thị Lanh, trong quy trình hình thành tính của trẻ, độ tuổi 0 – 7 tuổi là giai đoạn “Đóng dấu”. Trong giai đoạn này, tiềm thức của con tự động mở ra và những hình ảnh con tiếp nhận sẽ đi thẳng vào tâm thức. Cha mẹ vui vẻ, yêu thương nhau con cũng hoạt bát và biết sẻ chia.
Mâu thuẫn trong cách dạy con
Một trong những sai lầm trong cách dạy con lên 4 tuổi mà nhiều cha mẹ mắc phải là sự bất đồng quan điểm giữa các thành viên. Mẹ thì nghiêm khắc, bố lại chiều chuộng hoặc bố mẹ nghiêm khắc nhưng ông bà lại vỗ về. Sự mâu thuẫn này khiến trẻ bối rối, không biết nên nghe theo ai. Trẻ cũng sinh ra tâm lý “chọn phe”, biết ai là “phao cứu cánh” trong trường hợp bị la mắng. Dần dần, con trở nên bướng bỉnh hơn.
Cha mẹ thông thái cùng con “chữa bướng bỉnh”
Trẻ 4 tuổi có những biểu hiện bướng bỉnh, cha mẹ đừng vội chê trách và gắn cho con những “cái mác tiêu cực”. Trước tiên, cha mẹ hãy quay lại mình, nhìn nhận lại cách nuôi dạy và giao tiếp của mình có vô tình vướng vào sai lầm ở trên hay không?
Sau khi đã nhận ra những sai lầm, cha mẹ có thể áp dụng các phương pháp sau để giúp con điều chỉnh hành vi và phát triển lành mạnh
Kiên nhẫn lắng nghe và thấu hiểu
Khi con khóc lóc hay nổi nóng, đừng vội mắng mỏ hay dùng bạo lực với con. Cha mẹ hãy ôm con vào lòng và nói: “Con đang giận vì mẹ không mua đồ chơi đúng không? Nhưng hôm nay chúng ta chưa thể mua được con ạ”. Khi cảm xúc được thừa nhận, con sẽ dịu lại nhanh hơn và cảm thấy được yêu thương, tôn trọng.
Cha mẹ hãy dùng sự nhẹ nhàng để giải thích cho con về điều con mong muốn nhưng không đạt được. Đừng để con phải chấp nhận yêu cầu của cha mẹ trong sự ấm ức.
Làm gương cho con bằng hành động
Cha mẹ hãy trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình. Cha mẹ cũng cần sửa lại bản thân từ những hành động nhỏ nhất và từ những lời nói hằng ngày. Cha mẹ muốn con biết nói lời cảm ơn, hãy bắt đầu bằng việc cảm ơn con khi con giúp đỡ việc nhỏ. Cha mẹ muốn con biết giữ bình tĩnh, hãy cho con thấy ngay cả khi căng thẳng cha mẹ cũng nhẹ nhàng với nhau. Những hành động nhỏ này có tác dụng mạnh hơn vạn lời nói.
ĐỌC THÊM: Con cái chính là bản sao của cha mẹ
Dành thời gian chất lượng cho con
Cha mẹ dù bận rộn đến mấy cũng nên sắp xếp dành thời gian chất lượng cho con. Chỉ cần 15-30 phút mỗi ngày cùng con đọc sách, cùng con trò chuyện hay chơi trò chơi – cha mẹ sẽ thấy được sự khác biệt. Con cảm nhận được tình yêu thương và sự quan tâm của cha mẹ, con cũng giảm đi “tín hiệu cầu cứu” – những cảm xúc và hành vi tiêu cực.
Yêu thương thực sự: không nuông chiều và không áp đặt
Thay vì nói “không được ăn kẹo” hay “cho con ăn vì con đòi hỏi nhức đầu quá”, cha mẹ hãy giải thích cho con hiểu: “Nếu ăn nhiều kẹo, răng con sẽ đau”. Và sau đó, cha mẹ hãy cùng con đưa ra một giới hạn linh hoạt: “Chúng ta chỉ ăn một cái sau bữa tối thôi nhé”. Khi con hiểu được lý do, con sẽ dễ dàng hợp tác hơn.
Cách dạy con lên 4 tuổi tưởng chừng là 4-5 gạch đầu dòng đơn giản. Nhưng đó lại là cả một hành trình: nhìn nhận sai lầm của chính cha mẹ và điều chỉnh bản thân để đồng hành với con.
Hiểu được điều này, Học viện Minh Trí Thành và Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Lanh đã tổ chức chương trình chia sẻ trực tuyến: “Đường đến trái tim con”. Trong chương trình, cha mẹ sẽ được chia sẻ quy trình hình thành tính cách của con, tư duy đúng trong nuôi dạy con của các bậc cha mẹ tỉnh thức. Đồng thời, cha mẹ cũng học được cách đồng hành và dẫn dắt con hiệu quả.
Kết thúc chương trình, “dạy con lên 4 tuổi” không còn là những bối rối, là những băn khoăn và trăn trở. Hãy đăng ký ngay hôm nay để trở thành bậc cha mẹ tỉnh thức, yêu thương và thấu hiểu con!
