Con đang vui bỗng lăn ra ăn vạ, anh chị đứng đó không biết mình sai ở đâu. Thật ra không có gì sai. Trẻ hay cáu gắt là phản ứng bình thường của não bộ chưa trưởng thành, nhưng xử lý đúng cách thì cần học. Bài này sẽ đưa anh chị qua từng nguyên nhân và các bước xử lý theo từng độ tuổi của trẻ.
Thế nào là trẻ hay cáu gắt?
Biểu hiện thường gặp khi trẻ cáu gắt
Cơn cáu gắt ở trẻ không có một khuôn mặt duy nhất. Có đứa khóc gào thét, có đứa ném đồ, có đứa lại im lặng rút vào góc tường không nói gì. Những biểu hiện phổ biến nhất bao gồm:
Khóc lóc, la hét, gào thét là dấu hiệu dễ nhận thấy nhất. Ăn vạ, lăn lộn dưới đất thường xuất hiện ở trẻ 1-3 tuổi khi không đạt được điều mình muốn. Ném đồ hoặc đập phá là cách não bộ chưa trưởng thành “xả” năng lượng cảm xúc ra ngoài. Đánh, cào, cắn người khác, hoặc tự làm đau bản thân là dấu hiệu cần chú ý hơn, đặc biệt nếu xảy ra thường xuyên. Nín thở, mặt đỏ tía trong cơn khóc nghe có vẻ đáng sợ nhưng thường tự hết sau vài giây. Cau có, không nói chuyện, thu mình lại là kiểu “cáu gắt hướng nội” hay gặp ở trẻ lớn hơn.
Cáu gắt là phản ứng tâm lý hoàn toàn bình thường
Theo nghiên cứu được công bố trên NIH, 87% trẻ 18-24 tháng có ít nhất một cơn cáu gắt, con số này tăng lên 91% ở trẻ 30-36 tháng, trước khi giảm dần xuống 59% khi trẻ bước qua giai đoạn 42-48 tháng. Nói cách khác, nếu con anh chị đang ở độ tuổi này mà không bao giờ cáu gắt, đó mới là điều bất thường.
Lý do khoa học rất đơn giản: vùng vỏ não trước trán, phần não chịu trách nhiệm kiểm soát cảm xúc và đưa ra quyết định hợp lý, chưa hoàn thiện cho đến khi trẻ khoảng 5-7 tuổi. Trong khi đó, trẻ đã có rất nhiều cảm xúc cần bộc lộ, nhưng lại chưa có đủ vốn từ để nói ra. Kết quả tất yếu là cảm xúc thoát ra theo cách duy nhất con biết: khóc, hét, hoặc lăn ra sàn.
Một khái niệm anh chị có thể từng nghe là “khủng hoảng tuổi lên 2” hay tuổi lên 3. Đây là giai đoạn trẻ bắt đầu hình thành “cái tôi” rõ ràng, muốn tự quyết định nhưng năng lực chưa theo kịp mong muốn. Cáu gắt trong giai đoạn này là dấu hiệu phát triển bình thường, không phải hư hỏng.
Với trẻ sơ sinh dưới 12 tháng, có khái niệm Wonder Week, tức những tuần não bộ trẻ có bước nhảy vọt về nhận thức. Trong những giai đoạn này, trẻ thường quấy hơn, bám mẹ hơn và khó dỗ hơn bình thường.
>>>> Xem thêm:
Đứa trẻ hạnh phúc: 5 Dấu hiệu và Cách nuôi dạy trẻ vui tươi
Nguyên nhân khiến trẻ hay cáu gắt
Nguyên nhân sinh lý
- Đói, mệt, buồn ngủ: Đây là nhóm nguyên nhân phổ biến nhất, và thường bị bỏ qua vì quá đơn giản. Trong tiếng Anh có từ viết tắt HALT: Hungry (đói), Angry (tức), Lonely (cô đơn), Tired (mệt). Trước mỗi cơn cáu gắt, anh chị thử kiểm tra nhanh bốn yếu tố này trước khi đi tìm nguyên nhân phức tạp hơn.
Tôi nhớ một người mẹ kể, con chị cứ chiều nào đi học về cũng cáu gắt, la hét suốt. Sau khi nói chuyện, hóa ra trường học buổi chiều, bữa trưa ăn ít, đến 5 giờ chiều con đã đói từ lâu rồi. Chị thử chuẩn bị một hộp bánh nhỏ đón con, vấn đề gần như biến mất.
- Thiếu ngủ hoặc rối loạn giấc ngủ: Não bộ trẻ phục hồi và tái tổ chức cảm xúc trong lúc ngủ. Trẻ ngủ không đủ giấc dễ mất kiểm soát cảm xúc hơn nhiều so với trẻ ngủ đủ. Trẻ 1-3 tuổi cần 12-14 tiếng/ngày kể cả ngủ trưa, trẻ 3-6 tuổi cần 10-13 tiếng.
- Khó chịu do bệnh: Trẻ đang mọc răng, sốt nhẹ, đau bụng, hoặc dị ứng thường cáu hơn bình thường mà không biết cách nói ra. Nếu cơn cáu gắt xuất hiện đột ngột sau một thời gian con khá bình ổn, hãy kiểm tra sức khỏe trước.
Nguyên nhân tâm lý và phát triển
- Khủng hoảng tuổi lên 2-3: Giai đoạn này trẻ muốn tự làm mọi thứ nhưng năng lực chưa đủ, dẫn đến thất vọng liên tục. Thêm vào đó, trẻ bắt đầu có ý kiến riêng nhưng chưa biết cách thương lượng, nên cơn cáu gắt là “giải pháp” duy nhất con biết.
- Wonder Week ở trẻ sơ sinh: Các giai đoạn nhảy vọt nhận thức thường rơi vào các tuần 5, 8, 12, 19, 26, 37, 46, 55, 64 và 75 (tính từ ngày sinh). Trong những tuần này trẻ quấy hơn, bám hơn, ngủ ít hơn, nhưng sau đó thường có bước tiến rõ rệt về kỹ năng.
- Chưa biết diễn đạt cảm xúc bằng lời: Trẻ cảm thấy rất nhiều nhưng chưa có từ để nói. “Con bực bội”, “con thất vọng”, “con sợ” là những cụm từ trẻ cần được dạy một cách chủ động, không tự nhiên mà biết được.
Nguyên nhân từ môi trường
- Cha mẹ thiếu nhất quán trong dạy dỗ: Hôm nay cho phép, hôm sau cấm cùng một hành vi. Hoặc ba cho mà mẹ không cho. Sự thiếu nhất quán khiến trẻ không biết ranh giới ở đâu, và cáu gắt là cách trẻ “thử” để tìm ranh giới đó.
- Bắt chước hành vi người lớn: Trẻ học bằng cách quan sát. Nếu cha mẹ thường xuyên cáu gắt, la hét, hoặc vợ chồng hay to tiếng với nhau, con sẽ xem đó là cách bình thường để xử lý cảm xúc. Không phải trẻ cố tình học theo, não bộ của con tự hấp thụ điều đó.
- Quá nhiều kích thích từ màn hình và môi trường: Xem điện thoại, TV quá lâu khiến não bộ trẻ bị kích thích quá mức, và khi phải dừng lại, cơn cáu gắt dễ bùng phát hơn. Tương tự, đưa con đến nơi đông người, ồn ào, nhiều ánh đèn trong thời gian dài cũng có thể gây quá tải cảm xúc.
Trẻ hay cáu gắt thiếu chất gì?
Dinh dưỡng ảnh hưởng trực tiếp đến tâm trạng và hành vi của trẻ. Dưới đây là một số thiếu hụt phổ biến cần chú ý:
| Chất thiếu | Dấu hiệu đi kèm | Thực phẩm bổ sung |
|---|---|---|
| Sắt | Da xanh, mệt mỏi, kém tập trung | Thịt bò, gan, rau bina |
| Canxi | Chuột rút, khó ngủ, đổ mồ hôi trộm | Sữa, phô mai, cá hồi |
| Magie | Lo âu, hay giật mình | Hạt, chuối, socola đen |
| Vitamin D | Còi xương, ngủ không sâu | Ánh nắng sáng sớm, cá béo, lòng đỏ trứng |
| Vitamin nhóm B | Mệt mỏi, kém ăn | Ngũ cốc nguyên hạt, trứng |
| Omega-3 | Khó tập trung, hành vi bốc đồng | Cá hồi, hạt chia, óc chó |
Lưu ý quan trọng: bảng trên chỉ mang tính tham khảo định hướng. Trước khi bổ sung bất kỳ vi chất nào cho con, anh chị nên tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa để xét nghiệm và có hướng dẫn phù hợp.
Dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đi khám
Phần lớn cơn cáu gắt là bình thường. Tuy nhiên, anh chị nên đưa con đến chuyên gia khi thấy những dấu hiệu sau: cơn cáu gắt xảy ra hơn 5 lần mỗi ngày hoặc kéo dài trên 15 phút, trẻ tự làm đau bản thân trong cơn cáu, con hoàn toàn không kiểm soát được sau khi cơn qua, hoặc cơn cáu gắt đi kèm với chậm nói, khó giao tiếp mắt, hoặc hành vi lặp đi lặp lại.
Đây có thể là dấu hiệu liên quan đến tăng động giảm chú ý (ADHD), rối loạn phổ tự kỷ, rối loạn lo âu, hoặc rối loạn chống đối (ODD), những vấn đề cần được đánh giá chuyên sâu.
Trẻ hay cáu gắt theo từng độ tuổi: Đặc điểm & cách xử lý
Trẻ sơ sinh đến 12 tháng
Ở giai đoạn này, khóc là ngôn ngữ duy nhất của con. “Cáu gắt” với trẻ sơ sinh thường là khóc dạ đề, gắt ngủ, hoặc quấy đêm không rõ lý do. Não bộ còn quá non để tự điều tiết, nên con cần anh chị làm việc đó thay.
Cách hiệu quả nhất là kiểm tra theo thứ tự: đói chưa, bỉm có ướt không, người có khó chịu không. Nếu không có nguyên nhân rõ ràng, ôm ấp da kề da, tiếng ồn trắng nhẹ nhàng, hoặc đặt con lên vai và đi lại nhẹ nhàng thường có tác dụng. Đây không phải chiều hư con, đây là đáp ứng nhu cầu phát triển cơ bản của trẻ sơ sinh.
Trẻ 1 tuổi hay cáu gắt
Một tuổi là lúc trẻ bắt đầu có “cái tôi” nhưng chưa có đủ lời để nói. Con muốn tự làm, muốn tự lấy, muốn tự đi, nhưng cơ thể và ngôn ngữ chưa theo kịp. Thất vọng tích lũy, cơn cáu gắt bùng ra.
Ở tuổi này, đánh lạc hướng là công cụ hiệu quả nhất: chỉ sang một thứ khác thú vị hơn, đưa cho con một lựa chọn đơn giản (“con muốn cầm hộp hay cầm chai?”). Không cần giải thích dài, não con chưa xử lý được. Cần nhanh và cụ thể.
Trẻ 2 tuổi hay cáu gắt, khó bảo
Giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 2 bắt đầu. Từ mà trẻ 2 tuổi nói nhiều nhất là “không” và “của con”. Con muốn tự quyết định mọi thứ nhưng thế giới lại liên tục đặt ra giới hạn. Kết quả: ăn vạ, lăn ra sàn, gào khóc giữa chỗ đông người.
Điều quan trọng nhất ở giai đoạn này là không thỏa hiệp khi con đang ăn vạ. Nếu anh chị nhượng bộ một lần, con học được rằng ăn vạ có tác dụng, và cơn tiếp theo sẽ mạnh hơn. Kiên nhẫn giữ lập trường, cho con không gian bình tĩnh lại, và sau đó ôm con khi cơn qua. Có thể áp dụng “time-out” ngắn, khoảng 1-2 phút ở nơi yên tĩnh, không phải để phạt mà để con có thời gian tự bình tĩnh.
Trẻ 3 tuổi hay cáu gắt, bướng bỉnh
Nếu tuổi lên 2 là “không”, tuổi lên 3 là “tại sao”. Con muốn tranh luận, muốn giải thích, muốn thương lượng, nhưng kỹ năng chưa đủ nên hay chuyển thành mè nheo hoặc cãi lại.
Giai đoạn này rất phù hợp để bắt đầu dạy con gọi tên cảm xúc thật sự. Thay vì nói “con hư”, thử nói “con đang rất tức vì không được chơi tiếp, phải không?” Khi con được đặt tên cho cảm xúc, não bộ có xu hướng bình tĩnh hơn vì cảm xúc đã được nhận ra. Đặt giới hạn rõ ràng nhưng giải thích lý do ngắn gọn, phù hợp với tuổi.
Trẻ 4-5 tuổi hay cáu gắt
Trẻ 4-5 tuổi đã có ngôn ngữ tốt hơn nhưng vẫn đang học cách chia sẻ, chờ đến lượt, và xử lý cảm giác ghen tỵ. Cáu gắt ở lứa tuổi này thường liên quan đến tranh chấp đồ chơi, ghen tỵ với anh chị em, hoặc thất vọng khi không làm được việc gì đó theo ý muốn.
Đây là lúc tốt để dạy con các kỹ năng cụ thể: hít thở sâu khi tức (“hít vào như ngửi hoa, thở ra như thổi nến”), hoặc vẽ ra cảm xúc khi không nói được thành lời. Dạy kỹ năng xã hội đơn giản như “con hỏi bạn trước khi lấy đồ chơi của bạn nhé” cũng giúp giảm bớt các tình huống dẫn đến cáu gắt.
Trẻ 6 tuổi trở lên hay cáu gắt
Trẻ từ 6 tuổi bắt đầu chịu áp lực học tập, áp lực bạn bè và đang xây dựng bản sắc cá nhân. Cáu gắt ở lứa tuổi này ít có tính “bùng phát vô cớ” hơn mà thường có nguyên nhân rõ ràng hơn, dù đôi khi con không tự nhận ra.
Cách tiếp cận hiệu quả là nói chuyện như người lớn: không phán xét, không vội đưa ra giải pháp. “Hôm nay con có vẻ mệt mỏi, chuyện gì xảy ra vậy?” và sau đó thực sự lắng nghe. Trẻ tuổi này cần được cảm thấy ý kiến của mình được tôn trọng.
Trẻ hay cáu gắt phải làm sao? 7 bước xử lý hiệu quả
Bước 1: Giữ bình tĩnh, đừng “cháy” theo con
Đây là bước khó nhất và quan trọng nhất. Khi con cáu gắt, cơ thể anh chị cũng phản ứng, nhịp tim tăng, căng thẳng dâng lên. Nếu anh chị phản ứng bằng la hét hoặc nổi giận, hai hệ thần kinh cùng ở trạng thái kích động và không ai giúp được ai.
Hít thở sâu một lần, tự nhắc: “Con đang cần giúp đỡ, không phải đang cố tình chống đối mình.” Câu đó không phải lời an ủi sáo rỗng. Về mặt thần kinh học, não trẻ trong cơn cáu gắt thực sự bị “ngắt kết nối” với phần tư duy hợp lý, con không thể kiểm soát được dù muốn.
Bước 2: Đảm bảo an toàn
Nếu con đang ném đồ hoặc đập phá, di chuyển những vật nguy hiểm ra xa. Nếu đang ở nơi đông người, nhẹ nhàng đưa con ra ngoài hoặc tìm góc yên tĩnh hơn. Không cần giải thích gì trong lúc này, não con chưa sẵn sàng nghe.
Bước 3: Thừa nhận cảm xúc của con
Bước này nghe có vẻ đơn giản nhưng nhiều người lớn vô tình bỏ qua vì nghĩ nhanh hơn là giải thích lý do tại sao con không nên khóc. Nhưng khi cảm xúc chưa được công nhận, trẻ không thể bình tĩnh.
Thử những câu như: “Mẹ thấy con đang rất tức vì không lấy được đồ chơi đó”, hoặc “Mẹ hiểu, con muốn ở lại chơi thêm mà phải về, thất vọng lắm phải không.” Chỉ cần con cảm thấy được nghe và được hiểu, cơn thường giảm nhanh hơn nhiều so với việc anh chị bắt con nín.
Những câu nên tránh: “Có gì đâu mà khóc”, “Nín ngay không thì…”, “Sao con hư vậy.” Những câu này không dừng được cơn cáu gắt, chỉ thêm tủi thân cho con.
Bước 4: Cho trẻ không gian để tự bình tĩnh
Một số trẻ bình tĩnh lại nhanh hơn khi được ở một mình trong vài phút. “Góc bình tĩnh” là một góc nhỏ trong nhà với một vài đồ vật quen thuộc, gối êm, đồ chơi mềm, là nơi con có thể đến khi cảm xúc quá tải. Không phải phòng cô lập, không phải hình phạt, là không gian an toàn để con tự điều tiết.
Time-out nếu áp dụng nên ngắn: khoảng 1 phút cho mỗi tuổi của con. Và quan trọng là giải thích trước: “Khi con cáu gắt, con ra góc bình tĩnh để tự thở nhé, xong mình nói chuyện.”
Bước 5: Lắng nghe và tìm nguyên nhân
Khi con đã bình tĩnh trở lại, mới là lúc nói chuyện. Đặt câu hỏi mở, không phán xét: “Điều gì khiến con buồn vậy?”, “Con muốn gì lúc đó?” Quan sát cả ngôn ngữ cơ thể của con, vì trẻ nhỏ đôi khi nói “không biết” nhưng siết tay lại hoặc cúi đầu là đang nói rất nhiều.
Một người cha kể rằng mỗi lần con trai 5 tuổi nổi giận vô cớ về chiều, ban đầu anh nghĩ con hư. Sau khi thử hỏi nhẹ nhàng, hóa ra hôm nào ở trường có chuyện không vui, con mang về nhà xả. Không phải chống đối, chỉ là không biết cách nói ra.
Bước 6: Hướng dẫn cách giải quyết
Sau khi hiểu nguyên nhân, hướng dẫn con cách xử lý thay thế. Không phải “lần sau đừng khóc nữa”, mà là dạy kỹ năng cụ thể: “Khi con tức, thử hít vào thật sâu rồi thở ra chậm ba lần xem sao.” Hoặc với trẻ lớn hơn: “Nếu con muốn thứ gì đó, con dùng lời nói để hỏi mẹ nhé.”
Kỹ năng điều tiết cảm xúc không tự nhiên có, phải được dạy và luyện tập trong những lúc con bình tĩnh, không phải trong cơn cáu gắt.
Bước 7: Củng cố hành vi tích cực sau cơn cáu gắt
Khi con đã bình tĩnh hoàn toàn, ôm con và nói: “Con bình tĩnh lại được rồi, mẹ tự hào về con.” Không cần kể lại chuyện đã xảy ra, không cần phân tích thêm. Chỉ cần con biết rằng dù có cáu gắt, tình yêu thương vẫn ở đó.
Sai lầm cha mẹ hay mắc khi trẻ cáu gắt
- La mắng hoặc đánh đập: Trẻ không học được cách kiểm soát cảm xúc từ hành động này. Con chỉ học rằng người lớn hơn, mạnh hơn thì thắng, và khi lớn hơn, con có thể dùng lại cách đó với người khác.
- Thỏa hiệp ngay lập tức với yêu cầu của con: Mua bánh khi con đang ăn vạ giữa siêu thị dừng được cơn hôm đó nhưng đảm bảo cơn hôm sau sẽ mạnh hơn. Con học được rằng ăn vạ là công cụ hiệu quả.
- So sánh con với “con nhà người ta”: “Chị con không bao giờ làm vậy”, “bạn Minh ngoan hơn con nhiều.” Mỗi câu so sánh là một vết nứt nhỏ trong lòng tự trọng của con.
- Dọa nạt về tình cảm: “Mẹ không yêu con nữa nếu con cứ vậy.” Câu này tạo ra lo âu sâu về sự gắn bó, con không bình tĩnh hơn mà chỉ sợ hơn và mất kết nối với cha mẹ hơn.
- Phớt lờ hoàn toàn cảm xúc: Bỏ qua mà không phản ứng gì khác với công nhận cảm xúc. Trẻ cần biết cảm xúc của mình được thấy, dù hành vi cần được điều chỉnh.
- Đưa điện thoại hoặc TV để dỗ: Đây là cách nhanh nhất để dừng cơn, nhưng con không học được gì từ đó. Thay vào đó, con học được rằng cứ khóc là được xem điện thoại, và não bộ không có cơ hội tập tự điều tiết.
Phòng ngừa trẻ cáu gắt: 5 thói quen đáng xây dựng
- Đảm bảo trẻ ăn no, ngủ đủ: Nghe đơn giản nhưng đây là nền tảng. Trẻ đói hoặc thiếu ngủ là trẻ sẵn sàng bùng phát bất cứ lúc nào. Đảm bảo bữa ăn đúng giờ, giờ ngủ nhất quán và đủ tổng số tiếng ngủ mỗi ngày là lớp phòng ngừa hiệu quả nhất.
- Thiết lập lịch sinh hoạt nhất quán: Não bộ trẻ hoạt động tốt hơn khi biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Lịch sinh hoạt không cần chặt chẽ đến từng phút, nhưng cần có nhịp quen thuộc: thức dậy, ăn sáng, chơi, ngủ trưa, ăn chiều, tắm, ngủ. Khi lịch bị xáo trộn, anh chị nên báo trước cho con: “Hôm nay mình đi chơi muộn hơn bình thường nhé.”
- Dạy con từ vựng cảm xúc từ sớm: Trẻ không tự nhiên biết nói “con bực bội” hay “con thất vọng”. Những từ này cần được dạy. Đọc sách tranh về cảm xúc cùng con, chơi trò đoán cảm xúc qua nét mặt, hoặc đơn giản là trong cuộc sống hàng ngày, anh chị tự đặt tên cho cảm xúc của mình: “Mẹ đang hơi mệt nên cần nghỉ một chút.” Con học từ những gì thấy và nghe, không phải từ những gì được dạy trong lý thuyết.
- Làm gương về quản lý cảm xúc: Đây là điều anh chị làm mà không cần dạy một lời nào. Khi tức, thay vì la hét, thử nói to: “Mẹ đang tức, mẹ cần hít thở một chút.” Con thấy và tự ghi vào não. Khi xin lỗi vì đã nổi giận oan với con, con học được rằng nhận lỗi không phải là điều đáng xấu hổ.
- Dành thời gian chất lượng cho con mỗi ngày: Nhiều nghiên cứu về hành vi trẻ nhỏ cho thấy trẻ hay cáu gắt hơn khi cảm thấy thiếu sự chú ý từ cha mẹ. Không cần nhiều, chỉ cần 15 phút “special time” mỗi ngày: con chọn hoạt động, anh chị tham gia hoàn toàn, không điện thoại, không làm việc khác. 15 phút đó nạp đầy “bình cảm xúc” của con, giúp con bình ổn hơn trong cả phần còn lại của ngày.
Câu hỏi thường gặp về trẻ hay cáu gắt
Trẻ hay cáu gắt khóc đêm là do đâu?
Khóc đêm thường do đói, khó chịu thể chất, mọc răng, hoặc rối loạn giấc ngủ. Trẻ dưới 6 tháng khóc đêm là bình thường vì chu kỳ ngủ chưa hoàn thiện. Trẻ lớn hơn khóc đêm thường xuyên cần kiểm tra lịch ngủ, chế độ ăn và loại trừ các vấn đề sức khỏe trước khi tìm nguyên nhân khác.
Trẻ 2 tuổi hay cáu gắt có phải tăng động không?
Chưa chắc. Cáu gắt ở trẻ 2 tuổi phần lớn là bình thường theo giai đoạn phát triển. Tăng động giảm chú ý (ADHD) thường được chẩn đoán không sớm hơn 4 tuổi và đi kèm nhiều dấu hiệu khác ngoài cáu gắt. Nếu lo ngại, anh chị nên trao đổi với bác sĩ nhi hoặc chuyên gia tâm lý trẻ em để được đánh giá đúng.
Có nên đánh trẻ khi con cáu gắt, ăn vạ không?
Không. Nghiên cứu nhất quán cho thấy đòn roi không dạy con cách kiểm soát cảm xúc mà chỉ dạy con sợ hãi và che giấu. Về lâu dài, trẻ bị đánh thường xuyên có nguy cơ lo âu, hung hăng và khó xây dựng mối quan hệ lành mạnh hơn. Có nhiều cách hiệu quả hơn để đặt giới hạn mà không cần dùng đến bạo lực.
Trẻ hay cáu gắt nên bổ sung gì?
Trước hết hãy đảm bảo con ăn đủ bữa, ngủ đủ giấc. Nếu nghi ngờ thiếu hụt dinh dưỡng (sắt, canxi, vitamin D, omega-3), nên đưa con đi xét nghiệm trước khi tự ý bổ sung. Bổ sung sai chất hoặc sai liều không giúp ích mà đôi khi gây hại, đặc biệt với trẻ nhỏ.
Trẻ hay cáu gắt với mẹ nhưng ngoan với người khác là sao?
Đây thực ra là dấu hiệu tốt. Con cáu gắt với mẹ vì con cảm thấy an toàn nhất bên mẹ, biết rằng dù có hư, mẹ vẫn yêu. Với người khác, con phải “giữ hình ảnh” vì chưa đủ tin tưởng. Điều đó không có nghĩa là anh chị phải chấp nhận mọi hành vi, nhưng đừng lo rằng mình đang làm gì sai khi con “chỉ cáu với mẹ thôi”.
Bao lâu thì giai đoạn trẻ hay cáu gắt sẽ kết thúc?
Các cơn cáu gắt thường giảm dần sau 3-4 tuổi khi trẻ phát triển ngôn ngữ và kỹ năng điều tiết cảm xúc tốt hơn. Tuy nhiên không có mốc cứng cho tất cả trẻ. Cách anh chị phản ứng với cơn cáu gắt ảnh hưởng lớn đến tốc độ con vượt qua giai đoạn này.
Kết luận
Trẻ hay cáu gắt không phải lỗi của con, cũng không phải của anh chị. Ba điều cốt lõi cần nhớ: hiểu đúng nguyên nhân, giữ bình tĩnh để làm điểm tựa, và dạy con dần kỹ năng cảm xúc. Cha mẹ bình ổn mới đồng hành được lâu dài.
Anh chị có thể tham khảo các chương trình tại Minh Trí Thành đi sâu vào hành trình Trưởng thành cùng con, nơi Lanh tôi sẵn sàng đồng hành cùng anh chị để kết nối với con.
