Những thói quen nhỏ hình thành trong tuổi thơ sẽ trở thành nền móng cho cuộc đời con sau này. Một hành vi tốt lặp đi lặp lại có thể vun bồi nên nhân cách mạnh mẽ, biết sống tử tế và tự lập. Ngược lại, một thói quen xấu nếu không được sửa tứ sớm sẽ như con dao nhỏ âm thầm bào mòn ý chí, kỷ luật và lòng tự trọng của con. Vì thế, cha mẹ hãy bắt đầu từ những điều tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng lại mang lại sự thay đổi cả đời. Hãy cùng colanh.vn tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây!
Tự giải quyết vấn đề và suy nghĩ độc lập
Không có cha mẹ nào có thể đi theo con cả đời để chỉ đường, dọn sẵn. Vì thế, điều quan trọng nhất không phải là giúp con vượt qua mọi chuyện, mà là dạy con cách tự mình đối diện và vượt qua. Khi con gặp rắc rối ở trường, xích mích với bạn hay bối rối trong việc học, đừng vội đưa ra giải pháp. Hãy ngồi xuống, cùng con phân tích: chuyện gì đang xảy ra, con cảm thấy thế nào, con có thể làm gì? Những lúc đó, bạn đang trao cho con một món quà quý: khả năng tự suy nghĩ, tự tin và kiên cường khi đối mặt với cuộc đời thật ngoài kia.
Không trì hoãn
Thói quen trì hoãn có thể bắt đầu từ những lần “để mai con làm”, rồi thành kiểu sống “nước đến chân mới nhảy”. Nếu không thay đổi từ nhỏ, con sẽ lớn lên trong vội vã, lo âu và thiếu trách nhiệm. Hãy dạy con hoàn thành việc trước khi nghỉ ngơi – làm bài xong rồi mới chơi, dọn phòng xong mới được xem tivi. Những nguyên tắc tưởng như nhỏ ấy sẽ giúp con hình thành tinh thần chủ động và tự kỷ luật – điều mà không trường lớp nào dạy được, nhưng lại là nền tảng của thành công suốt đời.
Chủ động tham gia làm việc
Đừng cho rằng trẻ vẫn còn nhỏ và không thể làm bất cứ điều gì. Hãy để trẻ làm một số việc nhà trong khả năng, chủ yếu rèn luyện ý thức trách nhiệm với gia đình. Hãy để trẻ hiểu rằng chúng cũng là một thành viên và có nghĩa vụ chia sẻ những công việc trong gia đình.
Việc nhà là yếu tố dự đoán tốt nhất về việc trẻ có nhiều khả năng trở thành những người trưởng thành vui vẻ, khỏe mạnh và độc lập. Hỗ trợ và giúp đỡ bố mẹ là điều tốt và nó khuyến khích trẻ trở thành những công dân tốt.
Phát triển thói quen đọc sách
Đọc sách mang lại cho trẻ nhiều lợi ích to lớn như giúp phát triển trí não, tăng sự gắn kết với bố mẹ, phát triển kỹ năng ngôn ngữ, phát triển các kỹ năng xã hội… Đây là cơ sở giúp trẻ thành công trong cuộc sống sau này.
Cách tốt nhất hướng trẻ vào thói quen đọc sách là chính bố mẹ phải làm gương. Nếu bố mẹ thường xuyên đọc và chia sẻ với trẻ về những điều hay đọc được, trẻ sẽ cảm nhận được sự nhiệt tình và háo hức muốn cạnh tranh với bố mẹ. Trong vô thức, phần đông trẻ con đều mong muốn trở nên giống bố mẹ chúng.
Biết lựa chọn và chấp nhận từ bỏ
Tất cả chúng ta hiểu rằng, cuộc sống đôi khi bắt buộc phải đưa ra lựa chọn, dù khó khăn đến đâu. Đặc biệt khi phải từ bỏ những thứ yêu thích thì con người lại rơi vào nỗi buồn sâu sắc.
Cha mẹ cần nuôi dưỡng khả năng lựa chọn và sẵn lòng từ bỏ, kể cả những thứ trẻ thích ngay từ khi còn nhỏ. Đây là một phương pháp rèn luyện thói quen tư duy, giúp trẻ có mục tiêu rõ ràng khi đứng trước những lựa chọn lớn trong cuộc sống sau này. Đặc biệt với những trẻ có mục tiêu riêng càng sớm thì cơ hội thành công sau này càng lớn.
Sống điều độ và có giờ giấc
Sinh hoạt điều độ là một trong những yếu tố quan trọng để có sức khỏe tốt. Nếu giờ sinh hoạt không cố định, ham chơi thâu đêm suốt sáng sẽ đẩy trẻ vào cuộc sống của những người thiếu tự chủ. Bởi vậy cha mẹ nên giúp trẻ hình thành những thói quen lặp lại thường xuyên, chẳng hạn ngủ dậy lúc mấy giờ, thời gian biểu của những hoạt động sau đó như ăn sáng, học bài, đọc sách, đi ngủ… cũng cần phải chi tiết.
Có cuộc sống điều độ từ nhỏ, trẻ sớm tự lập kế hoạch cho bất cứ điều gì chúng làm. Việc này giúp trẻ luôn đúng hẹn và có khả năng xử lý các tình huống bất ngờ xảy ra.
Biết lắng nghe và sẵn sàng giúp đỡ người khác
Chúng ta hay dạy con nói cho hay, nhưng lại quên dạy con biết lắng nghe. Mà trong cuộc đời, người được yêu quý và tin tưởng nhiều nhất – không phải là người nói nhiều, mà là người biết lắng nghe chân thành. Hãy dạy con dừng lại khi người khác đang nói, tập trung lắng nghe mà không ngắt lời, biết đặt mình vào cảm xúc của người khác. Khi con có khả năng lắng nghe, con cũng sẽ biết giúp đỡ. Một ánh mắt cảm thông, một cử chỉ nhỏ của con – đôi khi lại là điều khiến người khác thấy ấm lòng nhất. Đó là cách con trở thành một con người có trái tim nhân hậu và biết sống vì cộng đồng.
Dám nhận lỗi và sửa sai
Nhà văn Elbert Hubbard từng viết: “Sai lầm lớn nhất thường mắc phải trong đời là luôn sợ hãi mình sẽ phạm sai lầm”. Một khi đủ can đảm để thừa nhận những sai sót, không đổ lỗi hay giấu diếm thì đó sẽ là một liều thuốc hữu hiệu nhất giúp trẻ nên người.
Nếu cha mẹ luôn la mắng, chỉ trích mỗi khi con sai, con sẽ học cách trốn tránh, nói dối hoặc đổ lỗi. Nhưng nếu cha mẹ mở lòng, nhẹ nhàng hỏi con vì sao, giúp con nhìn lại và tìm cách làm khác – con sẽ hiểu rằng sai không đáng sợ, sửa sai mới là điều quý. Một đứa trẻ dám thừa nhận lỗi sai sẽ lớn lên trong sự trung thực, có trách nhiệm và bản lĩnh đối diện với chính mình.
Dám thử và dám nghi ngờ
Thế giới luôn thay đổi. Không ai thành công nếu mãi đi theo khuôn mẫu. Vì thế, một đứa trẻ dám thử điều mới, dám đặt câu hỏi “tại sao lại thế?” – sẽ có tư duy phản biện và sáng tạo. Cha mẹ đừng bắt con phải làm đúng ngay từ đầu, đừng chê khi con làm khác. Hãy cổ vũ khi con dám nghĩ khác, dám làm sai và học từ sai đó. Từ những lần dám thử, con sẽ khám phá được điểm mạnh của mình – và từ những lần dám nghi ngờ, con sẽ biết cách suy nghĩ sâu sắc hơn. Đó là khởi đầu của sự trưởng thành tự do.
Kiểm soát tốt cảm xúc
Trẻ con khóc, tức giận, bực bội là chuyện bình thường. Nhưng nếu con không biết diễn tả cảm xúc bằng lời, không biết cách làm dịu bản thân – những cảm xúc ấy có thể bùng nổ thành hành vi làm tổn thương chính mình và người khác. Cha mẹ cần là nơi an toàn để con được thể hiện cảm xúc thật. Hãy giúp con gọi tên cảm xúc: “Con đang buồn à?”, “Con thấy tức giận đúng không?” – và cùng con tìm cách bình tĩnh lại: hít thở, viết ra, vẽ tranh hay đi bộ… Dạy con kiểm soát cảm xúc không phải để con kìm nén, mà để con sống cùng cảm xúc một cách an toàn và lành mạnh.
Không phải đứa trẻ nào cũng lớn lên trong sự đầy đủ. Nhưng bất cứ đứa trẻ nào cũng xứng đáng được lớn lên trong sự dẫn dắt đúng đắn. Mỗi thói quen cha mẹ gieo hôm nay, có thể là hành trang con mang theo suốt đời. Hãy bắt đầu từ hôm nay – dù muộn còn hơn không – để vun đắp cho con một nền tảng sống thật vững chắc, nhân hậu và đầy nội lực.
