Không chỉ nuôi dạy con phát triển đầy đủ về mặt thể chất, cha mẹ còn phải nắm được cách dạy con phát triển nhân cách một cách toàn diện. Sự tự tin là một yếu tố quan trọng quyết định tương lai của con sau này. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy, nhiều bậc phụ huynh chưa thực sự lắng nghe và thấu hiểu con cái, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng trong sự hình thành tính cách của con. Để khắc phục tình trạng này và nuôi dạy con cái một cách hiệu quả, cha mẹ cần thực hiện ba bước quan trọng. Hãy cùng cô Lanh tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây!
Nhu cầu được lắng nghe của con quan trọng như thế nào?
Sự lắng nghe là yếu tố quan trọng trong mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rằng nhiều bậc phụ huynh chưa có cách dạy con đúng đắn, chỉ giao tiếp với con một chiều, thường xuyên áp đặt và ra lệnh mà không quan tâm đến cảm xúc và ý kiến của con. Ở trường, con cái bận rộn với việc nghe thầy cô giảng bài; về nhà, con lại phải nghe cha mẹ dạy dỗ và chỉ trích. Những câu nhận định mang tính tiêu cực như “Con thì biết cái gì, cứ hay nói linh tinh” hay “Không thấy mẹ đang bận đây à, sao con nói nhiều thế ?” không chỉ làm giảm sự tự tin của con mà còn khiến con cảm thấy bị kìm hãm.
Con cái sẽ ra sao khi không được lắng nghe
Khi cha mẹ chỉ tập trung vào việc giao việc mà không lắng nghe con, con có thể cảm thấy mình không được tôn trọng và không có giá trị. Sự thiếu lắng nghe này có thể dẫn đến cảm giác hụt hẫng, thất vọng và tạo ra khoảng cách giữa cha mẹ và con. Con có thể tìm đến những mối quan hệ bên ngoài như bạn bè trên mạng xã hội hoặc những nhóm bạn xấu để tìm kiếm sự chú ý và cảm giác được thấu hiểu, điều này có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng như nghiện game, trốn học, hay thậm chí là các hành vi phản kháng khác.
Làm thế nào để đáp ứng nhu cầu được lắng nghe của con?
Cha mẹ tập trung và nghiêm túc lắng nghe những ý kiến của con
Cha mẹ cần phải chủ động lắng nghe và ghi nhận ý kiến của con. Tập trung 100% vào những điều con nói, đồng thời có những phản hồi hay tương tác với con như gật đầu, nhìn vào mắt con và trả lời con. Nếu cha mẹ vừa nghe con nói vừa xem tivi, lướt điện thoại hay có những phản ứng hời hợt, điều này không những không đem lại hiệu quả mà ngược lại còn gây cho con cảm giác hụt hẫng, thất vọng, không được quan tâm và để ý.
Cha mẹ hãy tạo cơ hội để con chia sẻ cảm xúc và trải nghiệm của mình. Một câu hỏi đơn giản như “Hôm nay con đi học thế nào? Có chuyện gì vui không?” có thể gợi mở ra cuộc trò chuyện và giúp con cảm thấy được quan tâm. Điều này không chỉ giúp con cảm thấy tôn trọng mà còn tăng cường mối liên kết giữa cha mẹ và con cái.
Khi con cảm thấy được lắng nghe, con sẽ tự tin hơn trong việc thể hiện quan điểm của mình. Tuy nhiên, nếu cha mẹ phản ứng hời hợt hoặc đối phó, con sẽ cảm thấy thất vọng và không còn muốn kết nối với gia đình. Điều này có thể dẫn đến những mối quan hệ tiêu cực bên ngoài và các hành vi phản kháng như nghiện game, trốn học, hoặc thậm chí là hút thuốc. Nếu không khắc phục được tình trạng này, cha mẹ sẽ không thể có cách dạy con tự tin và tỏa sáng.
Tôn trọng quan điểm của con
Bởi khoảng cách độ tuổi và trải nghiệm lớn, đôi lúc những ý kiến quan điểm của con có thể chưa đúng, nhưng cha mẹ đừng chê bai chỉ trích và phản đối gay gắt với con. Thay vào đó hãy khen con có một góc nhìn mới và sáng tạo, sau đó mới trao đổi về ý kiến của mình với con, cùng nhau phân tích, so sánh lợi và hại để dẫn dắt con đến quyết định đúng đắn.
Nếu cha mẹ có hành vi chê bai với ý kiến của con, con sẽ xấu hổ, tự ái. Dần dần con thu mình, e ngại và không còn muốn chia sẻ góc nhìn của mình với cha mẹ hay bất kì ai nữa vì sợ sai, bị đánh giá.
Tạo môi trường cho con được thể hiện quan điểm, ý kiến của mình
Để khuyến khích con tự tin thể hiện quan điểm, cha mẹ nên tạo ra một môi trường giao tiếp cởi mở và hỗ trợ. Cha mẹ hãy thường xuyên tổ chức các cuộc trò chuyện với con về những chủ đề mà con quan tâm, lắng nghe ý kiến của con một cách nghiêm túc, và khuyến khích con chia sẻ cảm xúc của mình. Đừng quên khen ngợi và ghi nhận những nỗ lực của con khi con thể hiện quan điểm của mình, ngay cả khi cha mẹ không hoàn toàn đồng ý với ý kiến của con.
Việc khuyến khích con tự tin thể hiện quan điểm là rất quan trọng để giúp con phát triển sự tự lập và khả năng giao tiếp. Khi con cảm thấy rằng ý kiến của mình được tôn trọng, con sẽ cảm thấy mình có giá trị và có thể tự tin hơn trong việc bày tỏ ý kiến. Điều này không chỉ giúp con phát triển các kỹ năng xã hội mà còn tạo ra môi trường gia đình tích cực hơn.
Nhu cầu được lắng nghe là một phần thiết yếu trong quá trình nuôi dạy con cái. Để biết cách dạy con tự tin và dũng cảm thể hiện ý kiến của mình, cha mẹ cần đáp ứng nhu cầu này bằng cách lắng nghe, khuyến khích và tạo cơ hội kết nối với con. Cha mẹ hãy chọn có mặt trong hành trình “Cha mẹ tỉnh thức K5” sẽ được diễn ra trong ngày 27, 28 và 29 tháng 9 này để cùng con thay đổi và xây dựng mối quan hệ gia đình gắn bó và hạnh phúc hơn từ bây giờ!
