Game đã trở thành một hình thức giải trí quen thuộc và thậm chí không thể thiếu trong cuộc sống của nhiều trẻ em và thanh thiếu niên. Thế nhưng, hiện tượng nghiện game ở con lại là nỗi lo của các bậc phụ huynh. Điều này không chỉ gây ảnh hưởng đến sức khỏe, học tập mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến tương lai của các con. Nghiện game là một hiện tượng đáng báo động và không nên xem nhẹ. Trong bài viết sau, hãy cùng cô Lanh tìm hiểu chi về hiện tượng nghiện game để các bậc cha mẹ nhận biết sớm và cùng con vượt qua thử thách này.
Hiện tượng nghiện game là gì?
Khác với việc thích chơi game thông thường, hiện tượng nghiện game được hiểu là trạng thái người chơi không thể kiểm soát được thời gian chơi của mình. Người chơi dành quá nhiều thời gian cho trò chơi, bất chấp những ảnh hưởng tiêu cực đến học tập và cuộc sống thường ngày.
Game online đang dần xuất hiện phổ biến và trở nên đáng báo động khi số lượng người nghiện chơi bộ môn này ngày càng tăng. Theo báo cáo từ Bộ thông tin và truyền thông thống kê, hiện Việt Nam có 30 triệu người chơi game online và có đến gần 10% trong số đó đã nghiện game. Điều đáng lo ngại là đối tượng nghiện game lại là giới trẻ, những người trong độ tuổi đi học và độ tuổi mới bắt đầu đi làm.
Chứng nghiện game đã chính thức được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) bổ sung là một bệnh lý trong danh sách cập nhật phân loại bệnh quốc tế (ICD). Nếu không nhận biết và can thiệp kịp thời, hiện tượng này có thể gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng và ảnh hưởng đến tương lai của các con.
Biểu hiện của hiện tượng nghiện game
Làm thế nào để các bậc phụ huynh nhận biết con em mình đang nghiện game? Cha mẹ có thể quan sát và nhận biết hiện tượng nghiện game ở trẻ qua 3 khía cạnh: hành vi, tâm lý và thể chất.
Biểu hiện về hành vi
Chơi game liên tục, không kiểm soát được thời gian: Nếu để ý quan sát, phụ huynh có thể thấy trẻ nghiện game sẽ dành hầu hết thời gian rảnh của mình để chơi game. Các con chơi thâu đêm, chơi bất chấp thời gian, thậm chí quên ăn quên ngủ vì đang dở ván game.
Bỏ bê việc học hành và các hoạt động xã hội khác: Trẻ có hiện tượng nghiện game sẽ bỏ bê việc học và không hứng thú với các sở thích và hoạt động khác. Dấu hiệu rõ rệt nhất là việc giảm sút thành tích học tập, không tham gia các hoạt động vui chơi và bạn bè ngoài đời.
Nói dối hoặc che dấu việc mình đang chơi game: Các con thường nói dối về việc mình đang chơi game, lén lút chơi game trong thời gian mà cha mẹ không cho phép.
Phản ứng gay gắt khi cha mẹ nhắc nhở hoặc bị cấm chơi: Các con trở nên cáu gắt hoặc phản mạnh (hung hăng, đập phá đồ, làm đau bản thân…) khi cha mẹ nhắc nhở hoặc cấm đoán việc chơi game.
Biểu hiện về tâm lý
Qua một số biểu hiện về tâm lý, các bậc phụ huynh cũng có thể nhận biết hiện tượng nghiện game của con mình. Cụ thể:
Con thấy bứt rứt, khó chịu khi không được chơi game: Tâm lý phụ thuộc vào game khiến con có các biểu hiện tâm lý khác thường khi không được thỏa mãn. Các con thấy trống rỗng, buồn chán và mất định hướng khi không được chơi game.
Chỉ quan tâm và hứng thú những chủ đề liên quan đến game: Con không còn quan tâm đến các vấn đề khác trong cuộc sống mà chỉ quan tâm đến game và game. Các cuộc trò chuyện làm con hứng thú là về loại game, về nhân vật, về các chiến thuật, skill, bộ giáp,…
Biểu hiện về thể chất
- Mệt mỏi và thiếu ngủ: Việc chơi thâu đêm suốt tháng khiến mắt bị mờ và khô. Bởi vậy, có thể nhận biết hiện tượng nghiện game của con thông qua dấu hiệu như: mắt mờ, cơ thể uể oải, mệt mỏi và thiếu ngủ trầm trọng.
- Bỏ bữa, rối loạn ăn uống: Vì mải mê với game nên các con thường ăn uống qua loa và bỏ bữa. Do đó, các bạn bị nghiện game sẽ thường sụt cân nhanh hoặc béo phì do ăn uống không điều độ.
Tác hại khôn lường của nghiện game
Hiện tượng nghiện game không chỉ đơn thuần là một thói quen xấu mà còn là một bệnh lý đáng báo động. Nghiện game gây ra nhiều tác hại khôn lường cho chính bản thân các con, gia đình và cả xã hội.
Với bản thân người nghiện game
Với các con, nghiện game gây ra những tác hại xấu về mặt sức khỏe thể chất, tinh thần; ảnh hưởng đến việc học tập và phát triển sau này.
Về sức khỏe thể chất: Trẻ có thể bị suy dinh dưỡng, béo phì; bị đau mỏi vai gáy, cột sống do ngồi nhiều; suy giảm miễn dịch; mất ngủ kéo dài và nhiều bệnh lý khác.
Về sức khỏe tinh thần: Con nghiện game sẽ dễ bị lo âu, trầm cảm, rối loạn hành vi và khó kiểm soát cảm xúc. Đã có không ít thanh thiếu niên đã phải nhập viện để điều trị các bệnh rối loạn tâm thần liên quan đến việc nghiện game.
Hình thành xói quen xấu và lệch lạc: Mải mê những giá trị ảo, những mục tiêu chiến thắng trong game khiến các con dễ xa rời thực tế, né tránh thực tại. Thậm chí, các con dễ bị lôi kéo vào các hành vi bạo lực, thiếu lành mạnh từ nội dung trò chơi.
Ảnh hưởng đến học tập và phát triển bản thân: Hiện tượng nghiện game gây giảm sút thành tích học tập, giảm khả năng tập trung và tư duy logic của trẻ. Các con sẽ trở nên thờ ơ với các hoạt động khác, thiếu hụt các kỹ năng mềm cần thiết. Điều này ảnh hưởng lớn đến việc phát triển bản thân và tương lai của các con.
ĐỌC THÊM: Làm sao để con tập trung, ham học hỏi?
Với gia đình và các mối quan hệ
Gây ra mâu thuẫn và rạn nứt gia đình: Thời gian và tâm trí của con đặt hết vào các trò chơi điện tử. Bởi vậy, các con trở nên có khoảng cách, xa lánh cha mẹ và anh chị em. Những lời nói dối, những hành động thái quá diễn ra thường xuyên gây ra mất kết nối và rạn nứt tình cảm gia đình. Cha mẹ khó nói chuyện với con, con cái phớt lờ lời của cha mẹ.
Cô lập và tách biệt với xã hội: Mải mê chơi game, con thường bỏ bê bạn bè, các mối quan hệ ngoài đời và chỉ giao tiếp trong thế giới ảo. Điều này khiến trẻ mất dần các kỹ năng xã hội, khó hòa nhập và dễ bị cô lập, tách biệt với xã hội bên ngoài.
Với xã hội và cộng đồng
Giảm năng suất lao động xã hội: Khi một bộ phận thanh thiếu niên mải mê và chìm đắm vào game, sự nghiệp học hành và công việc bị bỏ bê. Trong tương lai gần, xã hội sẽ phải đối mặt với tính trạng thiếu hụt số lượng và chất lượng lao động.
Gia tăng các hành vi vi phạm pháp luật: Bị sa vào nghiện game, các bạn thanh thiếu niên không lao động và không tạo ra thu nhập. Do đó, dễ xuất hiện hành vi bạo lực, trộm cắp, lừa đảo để có tiền chơi game, mua vật phẩm ảo trong các trò chơi.
Nguyên nhân của hiện tượng nghiện game
Hiện tượng nghiện game không hình thành một cách ngẫu nhiên mà là kết quả của sự kết hợp nhiều yếu tố khác nhau. Chúng ta có thể chia các nguyên nhân gây ra hiện tượng này thành 2 nhóm chính: nguyên nhân trực tiếp và nguyên nhân gián tiếp.
Nguyên nhân trực tiếp
Nguyên nhân trực tiếp khiến các con tìm đến game và đắm chìm trong game là những yếu tố nội tại bên trong. Chúng thường là những cảm xúc, những nhu cầu tâm lý của các con.
- Tâm lý tuổi dậy thì: Cảm giác cô đơn, mất phương hướng, cần được sẻ chia là những vấn đề tâm lý thường gặp ở trẻ vị thành niên. Khi thực tại không đáp ứng được, các bạn trẻ dễ dàng bị chìm đắm trong game – một thế giới ảo đem lại cảm giác an toàn, chia sẻ và dễ kiểm soát hơn.
- Trốn tránh thực tại: Nhiều bạn trẻ tìm đến game như một cách thoát khỏi thực tế, những áp lực học tập, bắt nạt hay mâu thuẫn bạn bè và gia đình. Các con tìm đến game để quên đi những khó khăn, áp lực và tìm kiếm sự thoải mái.
- Cảm giác thành công và thể hiện bản thân khi giành chiến thắng: Ở trong các trò chơi, các bạn trẻ được công nhận, được trải qua cảm giác phấn khích khi có thành tích (như lên level, chiến thắng các trận đấu). Những cảm giác này có thể mạnh mẽ hơn rất nhiều so với những gì trẻ có thể đạt được trong đời thực. Bởi vậy, nó thu hút các con tiếp tục chơi để tìm được “cảm giác chiến thắng” đó.
Nguyên nhân gián tiếp
Hiện tượng nghiện game cũng có thể xuất phát từ nguyên nhân gián tiếp bên ngoài như:
- Gia đình thiếu quan tâm, gắn kết: Công việc bận rộn, cơm áo gạo tiền khiến cho các bậc cha mẹ bận rộn. Và không ít các bậc phụ huynh dành rất ít thời gian trò chuyện, vui chơi cùng con khiến các con cảm thấy cô đơn, thiếu sự quan tâm.
- Áp lực học tập nặng nề: Học tập nhiều, quá tải khiến các con luôn trong tình trạng căng thẳng. Điều này khiến các con dễ tìm đến game để giải tỏa stress.
- Ảnh hưởng từ bạn bè: Lứa tuổi thanh thiếu niên dễ theo sự rủ rê từ bạn bè để trải nghiệm thử các trò chơi ảo. Chơi game theo phong trào hoặc để không bị bạn bè cô lập là một nguyên nhân phổ biến của hiện tượng nghiện game.
Giải pháp cho cha mẹ khi con nghiện game
Khi con có đã có hiện tượng nghiện game, vai trò của các bậc phụ huynh là vô cùng quan trọng. Cha mẹ cần là người bạn đồng hành, giúp con vượt qua giai đoạn khó khăn này bằng sự thấu hiểu và các giải pháp đúng đắn.
- Giữ bình tĩnh và thấu hiểu con: Việc cấm đoán, la mắng và chỉ trích dễ khiến cho các bạn trẻ có những phản ứng tiêu cực hơn. Thay vì đổ lỗi, các bậc cha mẹ hãy nói chuyện một cách nhẹ nhàng, lắng nghe những cảm xúc và suy nghĩ của con.
- Trò chuyện thẳng thắn, không phán xét: Những cuộc trò chuyện thẳng thắn, nhẹ nhàng sẽ giúp cha mẹ hiểu con hơn, hiểu được vì sao con tìm đến game. Cha mẹ cũng có thể chia sẻ những lo lắng của mình và cùng con tìm ra hướng giải quyết. Cả gia đình sẽ cùng nhau lên một kế hoạch giảm dần thời gian chơi game, thay thế bằng các hoạt động khác để con dần thoát khỏi thế giới ảo.
Một phương pháp giáo dục phù hợp có thể sẽ là “liều thuốc đặc trị” để giúp con thoát khỏi hiện tượng nghiện game. Học viện Minh Trí Thành tổ chức chương trình HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ, diễn ra trong 3 buổi tối cuối . Với sự hướng dẫn của Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Lanh, cha mẹ có thể thấu hiểu tâm lý con, kết nối với con và đưa ra những hướng dẫn để con có lối sống khoa học.
Đây là cơ hội để cha mẹ cùng điều chỉnh bản thân, học cách đồng hành cùng con, hướng đến một tương lai tốt đẹp hơn. Nhiều cha mẹ tìm đến cô Lanh khi bất lực vì không thể kéo con ra khỏi game. Và sau hành trình đồng hành cùng cô, không chỉ các con xóa bỏ được thói quen chơi game. Chính cha mẹ cũng thay đổi được bản thân, chữa lành chính mình và kết nối được với con một cách sâu sắc nhất.
Trên đây là những thông tin về hiện tượng nghiện game, đang ngày càng phổ biến và gây ra những nguy hiểm không thể coi nhẹ. Nếu con nghiện game, cha mẹ cần kiên nhẫn với con và không nên cấm đoán cứng nhắc. Một suy nghĩ đúng đắn và những hướng dẫn đúng cách sẽ giúp các con cân bằng cuộc sống và thành công trong tương lai.
