Bí quyết tìm cách dạy con tự giác trong mọi việc

Cách dạy con tự giác trong mọi việc, từ học tập cho đến làm việc nhà,… là vấn đề nan giải của rất nhiều các bậc phụ huynh. Bởi tính tự giác là yếu tố quan trọng cần thiết ảnh hưởng đến sự bản lĩnh và tương lai của con sau này. Để rèn luyện cho con tính tự giác, cha mẹ cần có những phương pháp nuôi dạy phù hợp, hiệu quả, giúp con tự ý thức được những việc con cần làm. Dưới đây là một số bí quyết mà cô Lanh gợi ý giúp cho các cha mẹ rèn luyện tính tự giác cho con. 

Tìm cách dạy con tự giác dễ hay khó ?

Không chỉ là tự giác trong học tập, cha mẹ cần rèn cho con tính tự giác trong mọi việc, mọi hành vi trong cuộc sống. Bởi tính tự giác phải bắt đầu từ chính bản thân con, không thể hình thành do sự hối thúc, ép buộc của cha mẹ. Và việc dạy con tự giác sẽ không hề khó nếu như bố mẹ dành thời gian quan tâm, thấu hiểu – đồng hành – dẫn dắt con, cùng con chuyển hóa trong mọi việc. Có sự đồng hành và thay đổi của cha mẹ, chắc chắn con sẽ thay đổi.

1. Tạo nếp sống kỷ luật cho con ngay từ khi còn nhỏ

Muốn tìm cách dạy con tự giác trong mọi việc, trước hết, cha mẹ cần rèn cho con nếp sống kỷ luật ngay từ khi con còn rất nhỏ. Hãy dạy con tính kỷ luật bằng cách cùng con thiết lập thời gian biểu rõ ràng. Tuy nhiên, thời gian biểu không hẳn là thời gian chi tiết ăn, ngủ, chơi, học tập.. đúng từng giờ, từng phút. Cha mẹ hãy cùng con lên kế hoạch, thời gian biểu sao cho phù hợp với độ tuổi của con, kết hợp ăn uống, học tập và vui chơi nhịp nhàng, tuyệt đối không nên quá cứng nhắc. 

Khi con đã quen với kỷ luật giờ giấc trong thời gian biểu của mình, con sẽ tự giác lên thời khóa biểu và lập kế hoạch khoa học cho bản thân mình. Khi đó, cha mẹ sẽ không cần tốn quá nhiều thời gian để nhắc nhở con, con sẽ tự giác làm mọi việc trong kế hoạch của con.

Nếu muốn con tự giác học tập, đừng bắt đầu bằng việc tạo động lực, hãy bắt đầu bằng việc tạo kỷ luật. Động lực là thứ dễ thay đổi, còn kỷ luật là gốc rễ giúp con kiên định. Khi con cảm nhận được giá trị của một cuộc sống có tổ chức, con sẽ yêu thích nó, và chính điều đó sẽ nuôi dưỡng sự chủ động, trách nhiệm và trưởng thành bên trong con.

2. Làm cùng con những lần đầu

Có những việc cha mẹ, ông bà cảm thấy đơn giản nhưng đối với con thì không như vậy. Con rất cần sự dẫn dắt của chúng ta. Vì vậy, trong những lần đầu tiên, cha mẹ hãy làm cùng con, dẫn dắt con để con cảm thấy mình an toàn trong mọi việc.

 Hãy dẫn dắt con với tâm thái của người dẫn dắt, đừng dùng tâm thái của người phán xét, người đã biết để dạy con. Bởi khi cha mẹ dẫn dắt với tâm thái của người phán xét, con sẽ cảm thấy căng thẳng và cực kỳ bị khó chịu, con sẽ không muốn làm nữa. Ngược lại, khi tâm trạng của con thoải mái, con sẽ quen dần với những việc mà cha mẹ đã dạy và làm cùng con. Khi đó, con sẽ tự giác học tập hay làm việc nhà mà không cần sự nhắc nhở của cha mẹ.

3. Kiên nhẫn

Dạy con tự giác không thể vội vàng. Đó là một hành trình dài, cần rất nhiều sự kiên nhẫn và tin tưởng từ cha mẹ. Không có đứa trẻ nào trở nên tự lập chỉ sau một vài lời nhắc. Để con hình thành được thói quen tốt, điều trước tiên cha mẹ cần làm là kiên nhẫn đồng hành, từng chút một, từng ngày một.

Hãy chấp nhận rằng con có thể làm chưa đúng, có thể quên, có thể làm chậm hơn mong đợi. Nhưng điều đó không có nghĩa là con không tiến bộ. Mỗi bước con đi, dù nhỏ, cũng là dấu hiệu của sự thay đổi bên trong. Đừng ép con phải thay đổi ngay lập tức, vì sự gấp gáp đôi khi chỉ khiến con thêm áp lực và phản kháng.

Thay vì đưa ra những yêu cầu quá lớn, hãy bắt đầu bằng những điều thật nhỏ. Khi con làm được, hãy công nhận nỗ lực ấy và tiếp tục trao cho con cơ hội thực hiện những việc tiếp theo, vừa sức nhưng có thử thách hơn một chút. Đó là cách giúp con từng bước rèn luyện ý thức, từng bước hình thành sự tự giác từ bên trong.

Kiên nhẫn không chỉ là chờ đợi, mà còn là niềm tin âm thầm rằng con sẽ làm được – nếu cha mẹ đủ dịu dàng để không buông bỏ, đủ vững vàng để không nóng vội. Sự thay đổi thật sự cần thời gian, và tình yêu thương bền bỉ luôn là mảnh đất màu mỡ nhất để một đứa trẻ trưởng thành đúng nghĩa.

4. Để con chịu trách nhiệm 

Muốn con tự giác, trước hết cha mẹ phải học cách trao cho con trách nhiệm. Không phải bằng lời nhắc nhở liên tục, không phải bằng những câu nói vô tình khiến con nghĩ rằng mọi việc con làm là để giúp cha mẹ, mà bằng sự tin tưởng rằng: con đủ khả năng để đảm đương những việc của chính mình.

Khi cha mẹ cứ lặp lại những lời nhờ vả, con sẽ lớn lên với cảm giác mình chỉ đang làm thay, làm hộ – chứ không phải đang sống cuộc đời của chính mình. Con sẽ không thấy được giá trị của việc học, của lao động, của sự chủ động, mà chỉ cảm thấy đang làm để đáp ứng kỳ vọng của người khác.

Hãy cho con hiểu rằng: con là một phần trong gia đình này. Con có vai trò, có việc cần làm, và con cần chịu trách nhiệm với những việc đó. Khi con cảm nhận được sự tin tưởng và giao phó thật sự từ cha mẹ, con sẽ bắt đầu chủ động. Con sẽ học cách tự bước vào nhiệm vụ của mình mà không cần bị thúc ép. Và từ đó, tinh thần trách nhiệm trong con sẽ lớn dần lên – vững vàng, bền bỉ, như nền tảng cho cả hành trình trưởng thành sau này.

XEM NGAY: BÍ QUYẾT DẠY CON BIẾT CHỊU TRÁCH NHIỆM

5. Khuyến khích và khen ngợi, ghi nhận con

Tình yêu thương, sự khích lệ và lời ghi nhận đúng lúc từ cha mẹ chính là món quà nuôi dưỡng tinh thần tự giác trong con sâu sắc nhất. Mỗi khi con làm được một điều tốt, dù là nhỏ bé, nếu con được cha mẹ ghi nhận bằng ánh mắt trìu mến, bằng một lời khen chân thành – con sẽ cảm thấy mình có giá trị, thấy rằng nỗ lực của mình được nhìn thấy.

Cảm giác ấy – cảm giác xứng đáng và được trân trọng – chính là động lực mạnh mẽ để con tiếp tục chủ động và sống có trách nhiệm. Không cần phần thưởng lớn lao, không cần lời khen phô trương, chỉ một cái ôm, một cái gật đầu hay một câu nói nhẹ nhàng “Mẹ thấy con đã rất cố gắng” cũng đủ để con cảm thấy vui và tự hào.

6. Không chê bai nếu con làm không tốt 

Trẻ con không giống như người lớn, sẽ có những lúc con làm sai, con làm chưa tốt. Vì vậy, trong quá trình dẫn dắt, hướng dẫn, dạy con tự giác trong mọi việc, cha mẹ không nên cầu thị con phải hoàn chỉnh, phải làm đúng 100%. 

Thay vì trách phạt, chì chiết hay dùng đòn roi với con mỗi khi con làm sai hay làm không tốt. Cha mẹ hãy nói với con rằng: “ổn thôi con”, quan trọng là con học được bài học gì sau những sai lầm ấy. Có vậy, con mới can đảm làm mọi việc, trải nghiệm thực tế và rút ra bài học của bản thân con. Theo đó, con sẽ hiểu bản thân con cần phải làm gì để có thể tự giác lên kế hoạch và những dự định phù hợp với bản thân con.

 

Cách dạy con tự giác ngay từ khi còn rất nhỏ là việc làm cần thiết nhất để gieo vào tâm hồn con ý thức tự chủ trong mọi công việc, mọi hành vi ứng xử của con sau này. Hãy gieo cho con sự tự giác, tính kỷ luật ngay từ hôm nay để con được trưởng thành, tỏa sáng và tự tin sống cuộc đời của chính con cha mẹ nhé!