Nhiều cha mẹ mong muốn con có một tương lai tốt đẹp nên chủ động giúp con định hướng bản thân từ sớm. Tuy nhiên, nhiều cha mẹ lại thực hiện sai cách khiến con mất tự tin và đi lệch hướng. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng colanh.vn tìm hiểu 5 sai lầm mà nhiều cha mẹ mắc phải khi định hướng bản thân cho con.
Ép con theo ước mơ của cha mẹ
Nhiều bậc cha mẹ thường áp đặt ước mơ của chính mình lên các con, vô tình biến con trở thành “người viết tiếp giấc mơ”. Chẳng hạn, cha mẹ là công an nên cũng muốn các con nối nghiệp của mình. Hay có cha mẹ mong muốn con sẽ trở thành bác sĩ vì khi xưa cha mẹ không có điều kiện theo đuổi và nghĩ rằng “nghề này được tôn trọng”.
Cha mẹ không hiểu rằng, con không phải là bản sao của cha mẹ. Mỗi đứa trẻ có sở thích, thế mạnh và giá trị sống khác nhau. Và vì vậy, con có định hướng bản thân riêng mà không thể giống cha mẹ.
Cha mẹ áp đặt con theo một định hướng mà mình không yêu thích, con sẽ mang theo một áp lực vô hình: không học tốt, làm việc không có niềm vui và không thể phát huy được hết tiềm năng của mình.
Chỉ chú trọng thành tích học tập
Định hướng bản thân không chỉ dừng lại ở việc học tập hay công việc, nó còn là đam mê và lý tưởng con muốn theo đuổi. Điểm số và bằng cấp quan trọng nhưng không phải là điều duy nhất quyết định tương lai của con. Ngay trong cuộc sống, có nhiều bạn không học nổi trội ở trường nhưng lại cực kỳ sáng tạo và có nhiều thành tích trong thể thao, nghệ thuật.
Tư duy chú trọng thành tích cũng khiến nhiều cha mẹ có cách hành xử không đúng cách với: Quát mắng con khi con bị điểm kém, ép con học để cải thiện điểm số,… Theo cha mẹ thì đó là tốt cho con nhưng đã vô tình khiến con có những cảm xúc tiêu cực. Con áp lực, con chán ghét cha mẹ và tự cô lập.
Nếu cha mẹ chỉ nhìn vào bảng điểm để điều chỉnh định hướng bản thân của con thì con sẽ sinh ra suy nghĩ giá trị bản thân mình phụ thuộc vào điểm số. Con sẽ có xu hướng “chạy theo điểm số” mà bỏ qua những giá trị sống quan trọng khác như: giao tiếp, làm việc nhóm, thể chất,…
So sánh con với “con nhà người ta”
Để định hướng bản thân cho con, nhiều cha mẹ đã vẽ nên những hình mẫu lý tưởng – “con nhà người ta” và muốn con giống như vậy. Và sau đó, cha mẹ luôn so sánh con mình với hình mẫu ấy.
Nhiều gia đình đã quá quen với những câu nói: “Con nhìn bạn A mà học hỏi kìa”; “Bạn này bằng tuổi con đã…”. Cha mẹ nghĩ đây là cách tạo động lực cho con nhưng thực tế đây là một sai lầm nghiêm trọng.
So sánh khiến con cảm thấy mình kém cỏi hoặc sinh ra sự ganh đua, đố kị không lạnh mạnh. Đem “con nhà người ta” để so sánh quá nhiều, con bị mất tự tin và không có động lực cố gắng. Con cũng có suy nghĩ cha mẹ không hiểu mình gây ra khoảng cách lớn, làm mất kết nối con cái với cha mẹ.
Không trao cơ hội trải nghiệm cho con
Lý thuyết thôi không thể giúp con tìm được định hướng bản thân phù hợp. Con cần nhiều trải nghiệm và chạm thực tế nhiều hơn để hiểu rõ mình phù hợp hay không phù hợp với điều gì.
Chẳng hạn, con thích làm bánh nhưng cha mẹ chỉ kể cho con về những nhược điểm như “nghề này vất vả lắm”, “nghề này phải thức khuya dậy sớm”. Thay vào đó, cha mẹ có thể cho con tham gia một khóa học làm bánh hoặc trải nghiệm tại cửa hàng bánh. Trải nghiệm giúp con kiểm chứng sở thích và khả năng của mình.
Cha mẹ cho con trải nghiệm thực tế chính là cách để “mất học phí rẻ nhất”. Nếu thiếu tính thực tế, con có định hướng sai lệch thì học phí của con sẽ là “một cuộc đời” nhàm chán và không có hạnh phúc.
Không đồng hành cùng con
Bên cạnh những bậc cha mẹ lo lắng và định hướng bản thân cho con từ rất sớm thì cũng có các cha mẹ không hề nghĩ đến việc này. Những suy nghĩ như: ngày xưa không cần vẫn đi học, đi làm bình thường. Cha mẹ đã bỏ qua việc đồng hành cùng con trong việc tìm ra định hướng của bản thân.
ĐỌC NGAY: Làm thế nào để định hướng phát triển nghề nghiệp cho con?
Phó mặc cho nhà trường
Nhiều cha mẹ có suy nghĩ rằng, việc định hướng cho con là trách nhiệm của nhà trường. Nhưng thực tế, nhà trường dạy kiến thức và cung cấp thông tin định hướng nghề nghiệp. Tuy nhiên, sự thấu hiểu về con thì lại cha mẹ mới có thể làm được.
Khi cha mẹ “phó mặc” cho nhà trường, con dễ bị định hướng theo những lựa chọn an toàn mà không hoàn toàn phù hợp với đam mê của con.
Mặc kệ con tự quyết định
Để con tự quyết định là một sai lầm của cha mẹ khi không đồng hành cùng con tìm ra định hướng. Có thể một số cha mẹ tự tin với con của mình, “tự con biết mình muốn gì” nên hoàn toàn không tham gia vào.
Tin tưởng con là điều đúng đắn. Tuy nhiên, con sẽ tự phải mò mẫm và mất phương hướng giữa nhiều lựa chọn. Đặc biệt, lứa tuổi của các con thường bị ảnh hưởng bởi số đông và bạn bè xung quanh. Do đó, con dễ có xu hướng lựa chọn theo “trend” và theo lựa chọn của các bạn.
Nếu cha mẹ đang gặp phải những sai lầm ở trên khi định hướng bản thân cho con, hãy nhìn nhận và sửa đổi lại mình. Việc định hướng tương lai cho con là cả một hành trình cần cha mẹ đồng hành. Kết quả cuối cùng sẽ dựa trên mong muốn, thế mạnh của con và những trải nghiệm thực tế.
